ژانویه 19, 2021

راهنمای پایان نامه با موضوع نظریه جامع تلفیقی پذیرش وکاربرد فناوری (UTAUT)

فناوری اطلاعات و ارتباطات، به فناوری هایی ازقبیل اینترنت، اینترانت، اکسترانت وسایر فناوری هایی اشاره دارد که محدوده وسیعی از زیرساخت های اساسی تا فناوری هایی که خدمات و عملیات کاری یک سازمان را ارتقاء می بخشند، دربرمی گیرد(گوپتا[۱]، ۲۰۰۸).

توسعه وکاربرد فناوری اطلاعات درحوزه های مختلف، حاصل قابلیت های فناوری اطلاعات است که امروزه دردنیای کسب وکار با اقبال فراوان روبه رو شده است. درک عوامل و شرایطی که موجب پذیرش فناوری اطلاعات دراین حوزه ها می شوند، از پژوهش های مهم درزمینه فناوری اطلاعات است. تاکنون مدل ها وروش های گوناگونی برای بررسی عوامل موثر برپذیرش فناوری اطلاعات به کارگرفته شده است که معتبرترین آن مدل پذیرش فناوری وتئوری پذیرش وکاربرد فناوری است. فناوری اطلاعات تقریبا با تمام جنبه های زندگی ما به ویژه زندگی کاری و حرفه ای عجین شده است. کاربرد فناوری اطلاعات درحوزه های مختلف و رشدسریع استفاده از رایانه درسازمان ها به بررسی میزان و عوامل پذیرش ویا عدم پذیرش فناوری اطلاعات درسازمان ها اهمیت ویژه ای بخشیده است. (قربانی زاده، نانگیر،رودساز۱۳۹۱).

نظریه تلفیقی پذیرش وکاربرد فناوری (UTAUT) حاصل تلفیق هشت الگوی مطرح درزمینه پذیرش فناوری (شامل مدل پذیرش فناوری[۲]، مدل تئوری عمل استدلال شده[۳]، مدل استفاده از رایانه های شخصی[۴]، مدل تئوری رفتار برنامه ریزی شده[۵]، تئوری اشاعهء نوآوری[۶]، نظریه شناخت اجتماعی[۷] و تئوری پذیرش سیستم های فنی اجتماعی[۸]شده است که توسط ونکاتش[۹] ودیگران درسال ۲۰۰۳مطرح شده است.

کار پژوهشی حاضر، تحقیق پذیرش فردی فناوری اطلاعات را با بهره گرفتن از نظریه تلفیقی پذیرش وکاربردفناوری ((UTAUT ونکاتش و همکاران ۲۰۰۳ درایران را به انجام رسانده است.

پایان نامه نظریه جامع تلفیقی پذیرش و کاربرد فناوری (UTAUT)

۲-۱- بیان مسئله:

امروزه فناوری و تحولات آن به یکی از مهم ترین عناصرمحیط استراتژیک سازمان تبدیل شده است. برخی ازپژوهشگران براین اعتقادهستندکه آثار وپیامدهای فناوری در سیستم های اقتصادی، اجتماعی وحتی سیاسی بسیاربا اهمیت تر از تحولات فناوری است این مهم به ایجاد و توسعه دانش علمی درحوزه مدیریت فناوری منجرشده است(چانارن[۱۰] و همکاران۲۰۰۲).

بی شک حرکت به سوی فناوری های نوین برای سازمان ها انکارناپذیراست، سازمان ها می بایست پیش ازانتقال تکنولوژی همه جوانب ورود تکنولوژی به سازمان خود را مورد تجزیه وتحلیل قراردهندکه این کارمی تواند با بکارگیری یک مدل پذیرش فناوری که به طورجامع وهمه جانبه به بررسی موضوع می پردازد، انجام گیرد. پذیرش فناوری از سوی کاربران ازمهم ترین عوامل موفقیت یک فناوری است. درصورت عدم پذیرش تکنولوژی توسط کاربران یا ضعف درپذیرش آن، قابلیت های سیستم بسیارتنزل یافته وسبب هدررفتن منابع می شود. افزون براینکه پذیرش فناوری های نوین درلحظه اتفاق نمی افتد بلکه فرایندی است که درطول زمان شکل می گیرد و درصورت استفاده مستمر وعادت، پذیرش موفق صورت می گیرد (حیدریه،حسینی وشهابی ۱۳۹۲).

پژوهش های زیادی درمورد مدل پذیرش فناوری انجام شده است که هریک ازجنبه ای، موضوع رامورد بررسی قرارداده اند(دیویس[۱۱]۱۹۸۹) به بررسی اثرات سودمندی ادراکی و سهولت استفاده ادراکی در پذیرش فناوری پرداخت و نشان دادکه سودمندی و استفاده ازسیستم بسیاربیشترازسهولت استفاده ازسیستم رابطه دارند، ولی ارتباط سودمندی واستفاده ازسیستم بسیاربیشترازسهولت استفاده ازسیستم است. تئوری پذیرش و استفاده از فناوری درسال ۲۰۰۳توسط ونکاتش و همکارانش درجهت توسعه مدل پذیرش فناوری ارائه شد. مدل پذیرش فناوری را دیویس درسال ۱۹۸۵براساس تئوری عمل مستدل ارائه کرد. این مدل به صورت اختصاصی، رفتارهای اشخاص را در ارتباط با کاربردکامپیوتر و انواع فناوری های کامپیوتری توضیح می دهد. اساس مدل پذیرش فناوری را دو تصوریا عقیده خاص که ازعوامل اصلی مرتبط بارفتارپذیرش رایانه هستندتشکیل می دهد، سودمندی درک شده و سهولت استفاده ی درک شده و احتمال ذهنی شکل گرفته درکاربران درباره مفیدبودن یک سیستم وابسته به فناوری اطلاعات است، به این ترتیب که هرچه آن سیستم عملکرد کاری آنها را در بسترسازمانی بهبود بخشد مفیدتراست و درنتیجه بیشترمورد استفاده قرارمی گیرد. سهولت استفاده درک شده، احتمال ذهنی شکل گرفته درکاربران درباره آسانی استفاده از یک سیستم وابسته به فناوری اطلاعات است. به این ترتیب که هرچه یک سیستم نیاز به تلاش کمتری برای یادگیری واستفاده داشته باشد، بیشترمورد استفاده قرارمی گیرد. دراین حالت چنین به نظرمی رسدکه هرچه استفاده از سیستمی برای کاربران مفیدتروآسان ترباشد، احتمالا توسط آنها بیشترمورد پذیرش قرارمی گیرد. در این مدل سهولت استفاده درک شده برسودمندی درک شده هم تاثیردارد. براساس تئوری عمل مستدل، مدل پذیرش فناوری نیزتصمیم به استفاده را یکی از عوامل تعیین کننده کاربرد رایانه می داند(کارخانه و محمدی۱۳۹۱).

مبنای این  تحقیق نظریه تلفیقی پذیرش وکاربرد فناوری (UTAUT) است که درآن روابط میان سازه های الگوی تحقیق یعنی تمایل به استفاده از فناوری و شرایط تسهیل کننده با متغیرهای تمایل رفتاری و متغیرهای نگرش نسبت به استفاده ازتکنولوژی، خودکارآئی واضطراب بارفتاربکارگیری از فناوری بررسی می گردد. فرضیه های تحقیق که براساس چهارچوب مدل  نظری تحقیق می باشد باتوجه به نقش آن نوشته شده ودرشرکت های مورد مطالعه، تحت بررسی و توسعه قرار می گیرد.

بسیاری ازسازمان ها با توجه به استراتژی ها و ضرورت نیازساختار سازمانی خود بدون اطلاع وشناخت دقیق ازعوامل موثر بر بکارگیری موفق از یک فناوری جدید بدلیل عدم تحقق اهداف سازمانی و مدیریتی شان علی رغم هزینه های متحمل شده اقدام به تغییر و جایگزین نمودن سیستم های اطلاعاتی  با سیستم های اطلاعاتی جدید می نمایند. درانتخاب این سیستم جدید و همچنین پیاده سازی آن، پارامترهای تاثیرگذار با توجه به عدم شناخت کافی از عوامل نادیده گرفته شده لذا فناوری جدید نمی تواند بصورت کامل به  ارتقاء سطح سیستم های هوشمند کسب وکار در سازمان و اهداف مد نظر کمک نماید.

مدل پذیرش فناوری را «دیویس»[۱۲]در سال ۱۹۸۹ بر اسا س«تئوری عمل مستدل»، برای مدل سازی موضوع پذیرش فناوری اطلاعات توسط کاربران، در رسالهء دکترایش معرفی کرده («دیویس ، بیگزی »، ۱۹۸۹).هدف « مدل پذیرش فناوری » فراهم کردن یک توصیف از پارامترهای پذیرش کامپیوترو فناوری های اطلاعاتی است که عمومی بوده ، قابلیت توصیف رفتار کاربران از یک دامنه وسیع از تکنولوژیهای محاسباتی را داشته و کاربران آن از انواع مختلف می باشد. مدل علاوه بر جنبه پیش بینی رویکرد توصیفی هم دارد.

بنابراین محققان و مدیران می توانند تشخیص دهند چرا یک سیستم خاص ممکن است مورد پذیرش واقع نشود تا گامهای اصلاح مناسب را دنبال کنند. یک هدف کلیدی ” نظریه تلفیقی پذیرش وکاربردفناوری ” فراهم کردن مبنایی برای پیگیری اثر عوامل خارجی بر باورهای داخلی ، طرز تلقی ها و تمایلات است .

دردهه های اخیر به تناسب پیشرفت فناوری اطلاعات وکاربرد آن در عرصه های مختلف، الگوها و مدل های متعددی درحوزه پذیرش فناوری پدیدآمده است. نتایج پژوهش های انجام شده نشان می دهدکه این مدل ها در زمینه مطالعه فناوری های مختلف وپذیرش آنها، عملکردهای متفاوتی دارند. موثرب ودن فناوری، رابطه مثبتی با پذیرش آن دارد. اگرکاربران بالقوه این فناوری، در برابراستفاده از آن مقاومت کنند، اهداف مورد نظرنمی تواند حاصل شود. بنابراین بسیار مهم است که بدانیم چرا کاربران استفاده از فناوری را می پذیرندیا آن را رد می کنند. اگرعوامل تاثیرگذار برپذیرش فناوری اطلاعات شناسایی و درک شود، این امکان فراهم می شود که سیستم های فناوری اطلاعات بهتری طرح ریزی شده و به این طریق امکان پذیرش آن از سوی کاربران افزایش یابد(قربانی زاده و همکاران۱۳۹۱).

بنابراین دراین پژوهش میزان پذیرش سیستم ها بعنوان موفق از دیدگاه پذیرش IT ( آنهایی که مورد علاقه هستند و بطور زیادی توسط کاربران مورد استفاده قرار می گیرند) و عوامل تاثیرگذار برآنها در چهارچوب سوالات پژوهش مورد مطالعه قرارمی گیرند. سوالات پژوهش عبارتنداز :

  • عوامل موثر بر پذیرش سیستم ها و فناوری های جدید اطلاعات توسط کاربران در سازمان چیست؟
  • آیا نظریه تلفیقی پذیرش وکاربرد فناوری (UTAUT) ونکاتش و همکاران ۲۰۰۳ درسازمان های ایرانی انطباق دارد؟

 

۳-۱- اهمیت پژوهش:

سیستم های اطلاعاتی نقش اساسی رادرادامه حیات سازمان ها ایفامی نمایند. سرمایه گذاری و بکارگرفتن آن  و ارتقاء سطح سیستم ها مانند سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان، سیستم  مدیریت زنجیره تامین، سیستم مدیریت ارتباط با مشتری وسیستم های هوشمندکسب وکارمعیارهایی جهت بقاء استراتژی های سازمان درجهت کسب مزیت رقابتی می باشند(ونکاتش[۱۴] وهمکاران۲۰۰۸).

پایان نامه ها

نظربه رشد روزافزون فناوری اطلاعات، اهمیت قابل ملاحظه برنامه ریزی استراتژیک درحوزه فناوری اطلاعات و همچنین سرمایه گذاری قابل توجهی که سازمان ها وشرکت های داخلی در این حوزه انجام می دهند، تعهدات سازمانی و تغییرات سریعی که درمحیط بیرونی رخ می دهد، بررسی و شناسایی عوامل اثرگذار دراین حوزه و سنجش میزان آمادگی سازمان جهت استقبال تدبیرشده از این طرح ها ضروری به نظرمی رسد(تالون وکرامیر[۱۵]۱۹۹۹). در واقع درصورت داشتن توانمندی های مورد نیازجهت برقراری مناسب مضامینی همچون پشتیبانی بهتراهداف، استراتژی های سازمانی، بهبود یکپارچگی سیستم به کارگیری موثرتر فناوری اطلاعات جهت کسب مزیت رقابتی، اولویت بندی کارآمدتر پروژه های توسعه سیستم های اطلاعاتی، بهبودپشتیبانی مدیریت ارشدسازمان جهت اداره امور مربوط به سیستم های اطلاعاتی، تصمیمات سرمایه گذاری بهتر درحوزه های سیستم های اطلاعاتی و همچنین بهبود تخصیص منابع اطلاعاتی، عینیت خواهد یافت(فارل جونتهان[۱۶]۲۰۰۳).

نحوه پذیرش فناوری از جامعه ای به جامعه دیگرمتفاوت است. دراین میان، عوامل ادراکی نقش عمده ای در پذیرش ایفا می کنند. از طرفی سازمان های بزرگ صنعتی نیز باسازمان و موسسات کوچک تر متفاوت می باشند. لذا با توجه به اهمیت و ضرورت نقش استراتژیک سیستم های فناوری اطلاعات در ارتقاء سیستم های کسب وکار وکسب مزیت رقابتی  این پژوهش اقدام به بررسی و شناسایی عوامل اثرگذار در بکارگیری واقعی از سیستم ها نموده است.

۴-۱- اهداف پژوهش:

  • بررسی و تبیین عوامل موثر بر پذیرش سیستم ها و فناوری های جدید اطلاعات توسط کاربران درسازمان
  • بررسی انطباق نظریه تلفیقی پذیرش و کاربرد فناوری (UTAUT) ونکاتش و همکاران ۲۰۰۳ درسازمان های ایرانی

 

 

۵-۱- فرضیات پژوهش:

فرضیات و متغیرهای پژوهش در فصل دوم توضیح داده شده و تبیین گریده است. در اینجا به اختصارلیست فرضیات مورد بررسی این تحقیق اشاره می شود:

  • انتظار عملکرد بر روی تمایل رفتاری (به استفاده ازسیستم یا فناوری اطلاعات) تاثیر مثبت دارد (H1).
  • انتظار تلاش بر روی تمایل رفتاری (به استفاده ازسیستم یا فناوری اطلاعات) تاثیر مثبت دارد(H2).
  • تاثیراجتماعی بر روی تمایل رفتاری (به استفاده ازسیستم یا فناوری اطلاعات) تاثیر مثبت دارد(H3).
  • شرایط تسهیل کننده برروی رفتاربکارگیری (سیستم و یا فناوری اطلاعات) تاثیر مثبت دارد(H4).
  • خودکارآئی بر روی رفتار بکارگیری (سیستم و یا فناوری اطلاعات) اثردارد( H5).
  • اضطراب برروی رفتار بکارگیری (سیستم و یا فناوری اطلاعات)  اثر دارد(H6).
  • نگرش نسبت به استفاده از تکنولوژی برروی رفتار بکارگیری(سیستم و یا فناوری اطلاعات) تاثیرمثبت دارد (H7).
  • تمایل رفتاری دارای تاثیری مثبت و معنادار بررفتار بکارگیری (سیستم و یا فناوری اطلاعات) است(H8).

۶-۱- روش پژوهش

پژوهش حاضر از نظرماهیت توصیفی و همبستگی و از نظر هدف کاربردی می باشد. به منظورجمع آوری اطلاعات، روش به کارگرفته دراین پژوهش، آمیزه ای از روش های کتابخانه ای و پیمایشی می باشد. درروش کتابخانه ای، مفاهیم و تعاریف متغیرهای تحقیق، ادبیات موضوع و پیشینه تحقیق مورد بررسی و بازنگری قرارگرفته و درنهایت به منظورجمع آوری داده ها، پیمایشی برروی نمونه تحقیق انجام گرفته است. دراین راستا پس از مطالعه و بررسی دقیق مبانی نظری تحقیق، پرسشنامه تحقیق برگرفته از ونکاتش و همکاران  ۲۰۰۳  ترجمه، طراحی و تدوین شد. به منظور انجام محاسبات آماری؛ پاسخ به سوالات و آزمون فرضیات، ازنرم افزارهای Excell2010 و SPSS19 و Smart PLS2 استفاده شد. جامعه آماری این تحقیق مدیران وکارشناسان صنعت سیمان (سیمان قشم، سیمان داراب،سیمان اردستان و سیمان کرمان) بودند. به منظور بررسی همبستگی بین متغیرهای تحقیق با توجه به مدل نظری پژوهش از روش  تحلیل مسیر، مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) استفاده شد و باتوجه به ارزیابی مدل ساختاری پژوهش تکنیک SEMمبتنی برحداقل مربعات جزئی انتخاب گردید.

۷-۱- قلمروتحقیق

۱-۷-۱- قلمروموضوعی

این پژوهش درحوزه تحقیقات کاربردی می باشدکه به بررسی عوامل موثر بر پذیرش سیستم ها و فناوری های جدیداطلاعات توسط کاربران درسازمان می پردازد.

۲-۷-۱- قلمرومکانی

جزیره قشم ، شهرستان داراب ، شهرکرمان و شهرستان اردستان استان اصفهان

۳-۷-۱- قلمروزمانی

بهار، تابستان و پاییز ۹۳

۸-۱- تعریف مفاهیم و واژه ها

انتظار عملکرد : میزانی که فرد اعتقاد دارد استفاده از سیستم به او در دستیابی به اهداف کاری اش کمک خواهد کرد. برای تعریف عملیاتی و سنجش این متغیر و بقیه متغیرها پرسشنامه ونکاتش وهمکاران (۲۰۰۳) مورد استفاده قرار گرفته است.

انتظار تلاش: به صورت درجه سهولت استفاده از سیستم تعریف شده است.

تاثیر اجتماعی: میزانی که فرد فکر می کند افراد مهم و تاثیرگذار بر رفتار وی معتقدند که او بایستی ازسیستم جدید استفاده کند.

شرایط تسهیل: درجه ای که فرد باور دارد زیر ساخت های سازمانی و فنی برای پشتیبانی استفاده از سیستم وجود دارد.

نگرش نسبت به استفاده ازتکنولوژی: انگیزش درونی و احساسات مثبت یا منفی فرد و نیز جذابیت آن سیستم جهت استفاده واقعی می باشد.

خودکارائی : سهولت ادراک شده در بکارگیری از یک سیستم  توسط کاربرمی باشد.

اضطراب :احساس نگرانی ناشی از سهولت ادراک نشده در بکارگیری ازیک سیستم توسط کاربر می باشد.

قصد رفتاری : منظور از قصد رفتاری میزانی است که کاربران به استفاده از سیستم تمایل دارند.

رفتاربکارگیری : استفاده واقعی از سیستم تعداد دفعات استفاده از سیستم ومیزان استفاده ازآن در هربار توسط کاربرتعریف می شود.

تعاریف متغیرها براساس ونکاتش وهمکاران (۲۰۰۳)  می باشند و جهت تعریف عملیاتی  این متغیرها میزان نمره ای که ازپرسشنامه ونکاتش وهمکاران (۲۰۰۳) خواهندگرفت ملاک می باشند.

 

[۱]Gupta

۲- Technology Acceptance Model (TAM)

۳-Theory of Reasoned Action (TRA)

۴-Model Of PC Utilization

۵-Theory of Planned Behavior (TPB)

۶-Innovation Diffusion Theory (IDT)

۷-Social Cognitive Theory (SCT)

۸-Sociotechnical Systems Theory of Acceptance

[۹]Venkatesh

[۱۰]Chanarn

[۱۱]Davis

۱٫Davis

۲Bagozzi

Venkatesh[14]

[۱۵]    Tallon & Kraemer

[۱۶]Farrell. I.Jonathan