پایان نامه تعهد سازمانی-:ابعاد مختلف شغلي

مشخّصه ها يا ابعاد مختلف شغلي :

از آنجا كه حالات رواني ياد شده در بخش پيش از جمله حالات دروني فردي مي باشند كه نمي توان آنها را بگونه اي مستقيم مورد دستكاري يا تغيير قرارداد، لهذا آنچه مورد توجه قرار مي گيرد ابعاد و مشخصه هاي شغلي مي باشند كه بگونه اي عيني و عقلاني قابل اندازه گيري بوده و مي توان از طريق آنها حالات رواني و نهايتاً انگيزش را تحت تأثير قرار داد. بر اساس مدل مشخصه هاي شغلي پنج مشخصه شغلي وجود دارد كه سه مورد از آنها در بامعني تلقي نمودن شغل، يك مورد در ايجاد حالت احساس مسئوليت و ديگري در آگاهي از نتايج كار مؤثر مي باشد .

الف) بامعني تلقّي نمودن كار :

عوامل متعدد و مختلفي وجود دارند كه توجه به آنها مي تواند موجب بامعني و مفهوم شدن كار براي فرد شاغل گردد. اين عوامل عبارتند از : 1- تنوع وظايف 2- هويت وظيفه 3- اهميت وظيفه. در بخش زير سعي گرديده كه هريك از اين عوامل به تفضيل مورد بحث و بررسي قرار گيرند .

-1 تنوع وظايف :

عبارتست از ميزان نياز شغل به انجام فعاليتهاي مختلف و گوناگون، تا از اين رهگذر فرد بتواند از مهارتها و استعدادهاي مختلف خود استفاده نمايد. چناچه شغلي نيازمند انجام فعاليتهاي تلاش برانگيز با مهارتها و استعدادهاي مختلف باشد، آنگاه آن شغل براي فرد شاغل بامعني تلقي مي گردد. تعداد بسياري از بازي ها و سرگرميها، جذابيت خود را مديون بر انگيختن نيروهاي ذهني و مهارتهاي حركتي مي دانند . (هاکمن[1] ،1990).

معنا و مفهوم عبارات فوق را بخوبي مي توان در مثال زير مشاهده نمود:

خانم جهانگردي در مكزيك به منظور خريد يك صندلي كه با دست ساخته شده بود در مقابل يك مغازه تجاري توقف نموده و قيمت آن صندلي را پرسيد. نجار قيمت پنجاه پزو را پيشنهاد نمود. جهانگرد به اميد آنكه به دليل خريد كلي تخفيفي بگيرد سؤال نمود كه براي خريد چهار صندلي چه مبلغي را مي بايست بپردازيم؟ نجار پاسخ داد دويست و پنجاه پزو، جهانگرد كه از افزايش قيمت خريد تعجب كرده بود، علت امر را جويا شد. نجار در پاسخ اظهار نمود كه ساخت صندليهاي مشابه موجب يكنواختي و كسل كنندگي كار مي گردد و به همين خاطر پنجاه پزوي اضافي بهاي تحمل اين يكنواختي و كسل كنندگي مي باشد.

مثال فوق بنحوي مبين اين مسئله مي باشد كه شغل هايي كه از تنوع و گوناگوني بيشتري برخوردارند از نظر كاركنان جذابترند، زيرا مهارتهاي بيشتري را مي طلبند. چنين مشاغلي خستگي و رنج ناشي از انجام كارهاي تكراري را از ميان بر مي دارند. چناچه كار فيزيكي باشد، ماهيچه هاي مختلفي به كار گرفته شده و نتيجتاً تعداد معدودي از ماهيچه ها، بيش از اندازه در يك روز بكارگرفته نمي شوند.

تنوع در مهارتهاي مورد نياز به كاركنان احساس شايستگي بيشتري مي بخشد، زيرا آنها مي توانند كارهاي گوناگون را با استفاده از مهار تهاي مختلف به انجام برسانند ( دیویس[2] و همکاران1986 )

از طرفي بين تنوع وظايف و احساس كارآ بودن ارتباط تنگاتنگي وجود دارد. تحقيقات متعدد انجام شده دراين رابطه به اين نكته اشاره دارند كه افراد از بدو تولد تا كهنسالي بدنبال فرصتي جهت كشف و دستكاري محيط خود مي باشند تا دراين راستا از طريق استفاده از مهارتهاي خود و آزمايش آنها احساس اثر بخش بودن نمايند (گاگن[3]، 1972( .

[1]-Hackman

[2] Davis & Newstom

[3] Kagan

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

رابطه ویژگی های شغلی و شخصیتی با میزان تعهد سازمانی در بین کارکنان مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران