مجازات سرقت رایانه­ ای:پایان نامه سرقت در فضای سايبری

مجازات سرقت رایانه­ای

ماده 12 قانون جرایم رایانه­ای که بیان شده­است «: هرکس به طور غیر مجاز داده­های متعلق به دیگری را برباید، چناچه عین داده­ها در اختیار صاحب آن باشد، به جزای نقدی از یک میلیون (1000000) ریال تا بیست میلیون (20000000) ریال و در غیر این صورت به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج میلیون ريال تا بیست میلیون ريال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.» به لحاظ تعیین دو نوع مجازات متفاوت با ابهام مواجه است; یعنی «اگر عین داده­ها در اختیار صاحب آن باشد» تنها مجازات نقدی وضع می­شود و اگر در اختیار صاحب آن نباشد، حبس یا جزای نقدی.

از نظر میزان جزای نقدی نیز در مورد دوم، مقدار جزای نقدی بیشتری تعیین شده است لیکن می­توان توجیه زیر را در مورد این جرم انگاری اینگونه بیان کرد:

در حوزه دانش مهندسی نرم افزار رایانه، با مفاهیمی از قبیل  copyوcut در رابطه با داده­ها و فایلها مواجه هستیم. وقتی یک کاربر، فایلی را کپی می­کند، در واقع رونوشتی از آن فایل در اختیار گرفته و می­تواند آن را به هر فضای حافظه­ای که مورد نظرش باشد، منتقل کند; وی حتی قادر خواهد بود که تعداد زیادی از کپی­های مذکور را در جاهای مختلف ذخیره و یا مورد پردازش قرار دهد. اما در حات cut، کاربر، اصل داده و یا فایل را از یک جای مشخص از فضای حافظه برداشته و آن را به یک جای دلخواه دیگر منتقل می­کند.

به نظر می­رسد که قسمت اول ماده 12 قانون جرایم رایانه­ای ناظر بر کپی و قسمت دوم مفهوم کات را در نظر دارد. لذا در قسمت اول اصل داده­ها در اختیار و دسترس صاحب، مالک یا متصرف قانونی آن قرار دارد ولی در قسمت دوم، وی از داشتن داده­ها محروم شده­است .

نکته­ای که در این قسمت مد­نظر است بحث تناسب جرم و مجازات خواهد بود; زیرا امکان دارد داده­هایی که متعلق به دیگری است; هنگامی که در اختیار صاحبش باشد، بسیار ارزشمند تر و حیاتی تر از حالت دوم باشد اما مرتکب جرم مجازات سبک تری خواهد داشت.

نکته دیگر اینکه داده­هایی که از بزه­دیده ربوده شده، ممکن است ارزشمند و حیاتی بوده و ضرر­هایی را که به مالک یا متصرف قانونی آنها وارد نموده باشد. در این حالت; چگونگی تقویم ضررهای وارد شده با داده­های به سرقت رفته نیز از نکات مهم می­باشد.[1]

 

3-3-2-  مجازات سرقت سنتی

 

3-3-2-1- سرقت مستوجب حد

 

در ماده 268 قانون مجازات  1392 شرایط  سرقت حدی را تشریح نموده است، کیفر یا حد این نوع سرقت برابر ماده 278 همین قانون در مرتبه اول قطع چهار انگشت دست راست سارق از انتهای آن به طوری که انگشت شصت و کف دست باقی بماند و در مرتبه دوم قطع پای چپ از پایین بر آمدگی، به نحوی که نصف قدم و مقداری از محل مسح باقی بماند. در مرتبه سوم ، چنین سارقی محکوم به حبس ابد می­شود و در مرتبه چهارم نیز اعدام می­گردد هر چند سرقت در زندان باشد.

البته اجرای کیفرهای بعدی منوط به اجرای کیفر در نوبت قبل و نیز وجود شرایط لازم برای سرقت مستوجب حد ونیر شرایط اجرای حد می­باشد .

 

3-3-2-2- سرقت مستوجب تعزیر

سرقت تعزیری به طور کلی می‌توان گفت، همین که سرقت فاقد جامع شرائط حد باشد، سرقت تعزیری است که خود دو نوع است :

‌3-3-2-2-1- سرقت تعزیری ساده

 

این نوع سرقت در مادۀ ‌661  قانون مجازات اسلامی 1375 علنی و فاقد کلیۀ شرائط اضافی است که برای سرقت‌های مشدد پیش بینی شده و با ربودن مال غیر بدون علم و اطلاع و رضایت صاحب مال محقق می‌شود و مجازات آن کمترین مجازات سرقت یعنی سه ماه و یک روز تا 2 سال حبس و تا 74 ضربه شلاق می‌باشد.[2]

.[1]  الهی منش م، سدره نشین ا، همان، ص 77.

[2]  .حبیب زاده م، همان، ص 178.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تحليل جرم شناختی سرقت در فضای سايبری