تجمل گرايي در تهيه وسايل زندگي:پایان نامه تجمل گرايي

تجمل گرايي در تهيه وسايل زندگي

تأمين و تهيّه وسايل و ابزار زندگي در حدّ نياز و نيز مخارج حفظ و تعمير آنها از مصارف ضروري زندگي محسوب مي شود و از موارد مجاز براي صرف مال است. تلاش در راه تامين مخارج ضروري خانواده به حدي اهميت دارد که در روايات در رديف جهاد در راه خدا شمرده شده است . امام صادق (ع) در اين زمينه مي فرمايد:« اَلْكادُّ لِعِيالِهِ كَالْمُجاهِدِ في سَبِيلِ اللهِ ؛[1]کسي که در راه تامين خانواده اش تلاش مي کند مانند کسي است که در راه خدا جهاد مي نمايد .» با اين وصف، رعايت حدّ اعتدال و پرهيز از اسراف، اصل عامّي است كه شامل لوازم منزل نيز مي‌شود.  در اين راستا سخت گرفتن،بخل و امساک مذموم شمرده شده است .

امام رضا(ع) مي فرمايد:« يَنْبَغِي لِلرَّجُلِ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَي عِيَالِهِ كَيْلَا يَتَمَنَّوْا مَوْتَهُ‏الكافي ؛[2]سزاوار است مرد بر خانواده اش در وسايل ونفقه ،رفاه و توسعه ايجاد نمايد تا انتظار مرگ او را نداشته باشند.»

درحديثي حضرت امام صادق (ع) نيازمندي هاي شخصي را كه انسان مي تواند از مال خويش در راه آن مصرف كند بر مي شمارند و از جمله اين كه:

آنچه براي تعمير و ترميم وسايل زندگي و يا حمل و نقل و يا حفظ آنها به خرج مي رساند و نيز آنچه از منزل و يا وسيله اي از وسايل زندگي براي رفع نيازهاي خود تهيّه مي نمايد[3].

فراهم نمودن لوازم مورد نياز زندگي، در صورتي که از حد اعتدال نگذرد از عنوان تجمل گرايي خارج است؛مانند اين كه ابزاري خريداري كند كه يا مورد نيازش نيست و يا جنبه تشريفات اضافي دارد و يا بيش از مقدار احتياجش باشد كه در هر سه مورد كاري مسرفانه كرده و از حدّ ميانه دور شده است. البته حد اعتدال در اين مصارف يک مفهوم نسبي است که در رابطه با افراد و اشخاص و زمان هاي مختلف تفاوت مي کند . تهيه لوازم و ابزار تشريفاتي و غير ضروري وزايد بر شأن ،خروج از حد اعتدال است .

حماد بن عيسي مي گويد: امام صادق(ع) به بستر و رختخوابي در منزل شخصي نظر انداخت سپس فرمود: «فراش لِلرَّجُلِ و فِراشٌ لِاَهلِهِ و فِراشٌ لِضَيْفِهِ و الْفِراشُ الرّابِعِ للشَّيْطانِ[4] ؛يکي براي خودش و ديگري براي خانواده، سومي براي مهمان و فراش چهارم براي شيطان است.»

حضرت در اين روايت به اضافي بودن بستر چهارم که مورد نياز نيست اشاره نموده و آن را براي شيطان خوانده است . روي هم انداختن چندين فرش ، تهيه ده ها دست رختخواب بدون استفاده ،دکوراسيون ها و مبلمان هاي گران قيمت و مانند آن از مظاهر اسراف و تجمل گرايي  و حرام است ،البته وضعيت و موقعيت افراد تفاوت مي کند . ممکن است شخصي داراي موقعيت خاص باشد که لازمه اش رفت و آمد زيادو نياز به وسايل و ابزار زياد است . ملاک در اين مسئله عرف هر جامعه است . بنابراين ،در اين حديث که امام صادق(ع) فرمودند: چهارمين بستر براي شيطان است ،در واقع آن چهارمي اضافه بر نياز آن شخص بوده و براي مهمان داري او تنها يک رختخواب کفايت مي کرده است و چنانچه شخصي براي پذيرايي از ميهمانان ، اضافه بر آن مورد نيازش باشد ، با برخورداري از آن نه تنها مسرف نيست، بلکه اين خود بهترين مورد براي خرج مال و ثروت است ؛ زيرا دارا بودن آن مايه حفظ آبرو و حيثيت شخص و پاسدار موقعيت اجتماعي اوست.

[1]محمد بن يعقوب کليني ، پيشين ،  ج 4،ص12

[2] شيخ حر عاملى، پيشين ، ج15، ص249

[3] حسن بن شعبه حرانى، تحف العقول، قم،  انتشارات جامعه مدرسين ،1404 هجرى قمرى،  ص‏250.

[4] محمد بن يعقوب کليني، پيشين، ج 6 ،ص 480

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

نظر اسلام درباره تجمل گرايي