ژانویه 17, 2021

بررسی ارتباط بین اجزاء اقلام تعهدی و هزینه معاملات سهام در شرکتهای پذیرفته شده در بورس …

جامعه آماری تحقیق حاضر شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده که با استفاده از روش نمونه گیری حذف سیستماتیک و با در نظر گرفتن محدودیت های زیر، نمونه آماری انتخاب شده است:

  1. شرکت هایی که دوره مالی آن، منتهی به ۲۹ اسفند ماه باشد.
  2. شرکت هایی که وقفه معاملاتی نداشته باشند.
  3. شرکت ها جزو مؤسسات مالی شامل بانکها، شرکت های سرمایه گذاری نباشد.
  4. شرکتهایی که تغییر سال مالی نداشته باشند.

۱-۹تعریف واژه ها واصطلاحات
اقلام تعهدی[۶]: اقلام تعهدی به اقلامی گفته می شود که موجب به تعویق افتادن ثبت درآمدها و یا هزینه ها می شوند؛ یا می توان اقلام تعهدی را به عنوان انتقال دهنده وجه نقد به زمان دیگر معرفی کرد؛ بدین معنی که پرداخت ها و دریافت های وجه نقد، به درستی در اقلام تعهدی ثبت شده مندرج است و این موضوع موجب می شود این اقلام، واقعیت های اقتصادی شرکت را بهتر نمایش دهند (جهانخانی،۱۳۸۴).
اقلام تعهدی ازتفاوت بین سود حسابداری و جریانات نقدی مربوط به آن حاصل می شود که دارای دو جزء غیر عادی و عادی می باشد (عباس زاده وهمکاران،۱۳۸۹).
اقلام تعهدی غیر عادی[۷]: اقلام تعهدی که مدیریت می تواند کنترل هایی روی آنها اعمال نماید. به عبارت دیگر، اقلامی که مدیریت میتواند آنها را به تأخیر بیندازد، حذف کند و یا ثبت و شناسایی آنها را تسریع کند، تعریف می شود (رحمانی وفلاح نژاد،۱۳۸۹).
اقلام تعهدی عادی[۸]: اقلام تعهدی که مدیریت نمی تواند کنترل هایی روی آنها اعمال نماید. به عبارتی اقلامی که براساس تغییرات در عملکرد بنیادی اقتصادی شرکت تخمین زده می شوند تعریف می شود (رحمانی و فلاح نژاد،۱۳۸۹).
هزینه معاملات سهام[۹]هزینه‏ای است که ناشی از یک معامله‏ اقتصادی است به عنوان مثال، اغلب مردم به هنگام خرید یا فروش یک دارایی باید مبلغی را به دلالان بپردازند. آن مبلغ، هزینه معامله می‏باشد. هزینه های معاملاتی طیف وسیعی از هزینه ها به شکل هزینه های آشکار، همانند هزینه مالیات و کارگزاری و غیرآشکار ناشی از ناکارایی اطلاعاتی را دربر میگیرد. هزینه معامله آن دسته از هزینه‌های پیش بینی نشده‌ای که به علت عدم پایبندی یکی از طرفین معامله به تعهداتش، بر طرف دیگر معامله تحمیل می‌شود، تعریف می شود. به عبارت دیگر هزینه معامله، آن دسته از هزینه‌هایی است که افراد در فرآیند معامله اقتصادی متحمل می‌شوند تا حقوق مالکیت خود را مشخص، تعریف و تضمین کنند (مرادزاده فرعی وهمکاران،۱۳۸۹).
۱-۱۰ساختار کلی تحقیق:
فصل اول شامل بیان مساله و چارچوپ نظری پژوهشی، اهمیت و ضرورت پژوهشی، اهداف پژوهشی، فرضیه ها و مدلهای پژوهش، روش پژوهش، تعریف عملیاتی واژگان کلیدی و ساختار پژوهش می باشد.فصل دوم شامل ادبیات و پیشینهی پژوهش می باشد. در این فصل پس از ارائه مفاهیم بنیادی، برخی از پژوهش های مختلفی که در ارتباط با موضوع انجام گرفته، مورد بررسی قرار گرفته است.فصل سوم روش پژوهش را مورد بحث قرار میدهد در این فصل ابتدا فرضیه های پژوهش و تعریف عملیاتی متغیرهای پژوهش و سپس روش پژوهش شامل جامعه و نمونه ی آماری پژوهش قلمرو مکانی و زمانی پژوهش، روش و ابزار گردآوری اطلاعات و روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات و آزمون فرضیه ها بیان شده است. در نهایت مدل های پژوهش تشریح خواهد شد.فصل چهارم تجزیه و تحلیل اطلاعات را مورد بحث قرار می دهد. در این فصل ضمن ارائه آمار توصیفی متغیرهای پژوهش، نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها مورد بحث قرار خواهد گرفت.فصل پنجم شامل ارائه یافتهها، نتیجه گیری و پیشهادها میباشد. این فصل با ارائه یافته های پژوهش شروع شده و سپس به بررسی یافته ها و نتیجه گیری می پردازد. در خاتمه پیشنهادهایی ارائه می گردد.
فصل دوم
مروری بر ادبیات تحقیق
۲-۱مقدمه
مدیران، تحلیل گران مالی و سرمایه گذاران بیشترین توجه خود را به سود گزارش شده شرکت ها اختصاص داده اند. مدیران از حفظ روند رو به رشد سود منتفع می شوند، زیرا پاداش آنها به میزان سود شرکت ها بستگی دارد. تحلیل گران مالی، درگیر پردازش و تفسیر اطلاعات بوده و درک صحیح اجزاء سود یک بخش اساسی از این رویه می باشد. انتشار خبرهای خوب در مورد سود شرکت ها بطور قابل ملاحظه ایی بر قیمت سهام تاثیر می گذارد و بعید است که حساسیت و وسواس بازار نسبت به ارزیابی عملکرد مبتنی بر سود کاهش یابد. همچنین تمرکز بازار بر سود خالص باعث عدم توجه به سایر شاخصهای ارزیابی عملکرد شده است. درحالی که بایستی به این موضوع نیز توجه شود که آیا سود خالص گزارش شده نتیجه نهایی یک فرآیند گسترده حسابداری مورد نظر مدیران بوده است یا خیر. ارزیابی اجزاء سود به استفاده کنندگان صورتهای مالی کمک خواهد کرد که قضاوت و ارزیابی درستی از سود دوره جاری و برآورد سود آتی داشته باشند.
این مطالعه نقش اجزای اقلام تعهدی را بر هزینه معاملات سهام مورد بررسی و آزمون قرار می دهد. نمی- توان به تقسیم بندی واحدی از اقلام تعهدی سود دست یافت، بلکه اقلام تعهدی سود مفهومی نسبی است که به ارتباط آن با دیدگاه ها و نگرش ها بستگی دارد و اگرچه هیچ معیار قاطعی برای ارزیابی آن وجود ندارد، اما فاکتور های متعددی وجود دارند که بایستی در ارزیابی اقلام تعهدی سود مورد توجه قرار گیرند.
در این فصل به ارائه و تفصیل مطالبی می پردازیم که به لحاظ تئوریکی زیرساخت های مفهومی را برای موضوع مورد مطالعه فراهم می آورند. این فصل از دو بخش تشکیل شده است. بخش مبانی نظری که در آن موضوعات اقلام تعهدی و هزینه معاملات بررسی میشود تا درک بهتری از این عوامل حاصل گردد. بخش پیشینه تحقیق، که در آن تحقیقات صورت پذیرفته در زمینه این تحقیق به ترتیب تحقیقات صورت پذیرفته در خارج و در داخل مطرح شده است.
۲-۲مبانی نظری تحقیق
۲-۲-۱ استفاده کنندگان از اطلاعات و نیازهای آنان
یکی از نیازهای اساسی در فرآیند تصمیم گیری، دسترسی به اطلاعات است. بدون دسترسی به اطلاعات تصمیمات به نتایج بهینه منجر نمی شود. کسانی که در حوزه مالی فعالیت می کنند نیازمند اطلاعات مالی هستند. این افراد ممکن است در مورد اطلاعات مالی گزارش شده قضاوت کنند یا بر مبنای آن تصمیمگیری نمایند. اطلاعات مالی توسط گروه های مختلف استفاده کننده و برای مقاصد گوناگون به کار می روند.
حسابداری یک سیستم پردازش اطلاعات است که به منظور شناسایی، اندازه گیری و طبقه بندی رویدادهای مالی موثر بر سازمان و واحد های تجاری و گزارش اثرات این گونه رویداد ها به تصمیم گیرندگان، طرح ریزی شده است. از آنجا که محیط فعالیت واحد های تجاری متغیر است و تغییر در ساختار سیاسی، اجتماعی و اقتصادی محیط باعث تغییر در نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان می گردد، سیستم پردازش حسابداری ناگزیر از تغییر می باشد. به بیان دیگر، نیازهای اطلاعاتی جدیدی که بر اثر تغییر در محیط حسابداری برای استفاده کنندگان اطلاعات مالی پدید می آید، تغییر در مبانی حسابداری یا تدوین اصول و استانداردهای اندازه گیری و گزارشگری با کیفیت بهتر و همچنین افزایش میزان اطلاعاتی که لازم است افشاء شود را ضروری می سازد.
عملکرد و رویه های حسابداری طی قرون متمادی دستخوش تغییرات قابل ملاحظه ای بوده است ولی در جریان این تغییرات، هدف نهایی حسابداری که همان نیاز های اطلاعاتی استفاده کنندگان خدمات حسابداری است، بدون تغییر مانده است. به بیان دیگر مفاهیم، اصول، قواعد و رویه های حاکم بر عملکرد کنونی حسابداری در واقع بازتاب نیازهای گروه های مختلف استفاده کننده از اطلاعات حسابداری در طول زمان است.
انتظارات، نیازها و خواسته های استفاده کنندگان بسیار متنوع و معمولا تعیین کننده نوع اطلاعاتی است که باید ارائه شود تا مبنای قضاوت، ارزیابی و تصمیم گیری قرار بگیرد. گروه های مختلف استفاده کننده از اطلاعات مالی به دلیل مناسبات متفاوتی که با واحد تجاری دارند، غالبا نیازمند انواع متفاوت اطلاعات هستند (حقیقت،۱۳۸۵).
۲-۲-۲اهداف حسابداری وگزارشگری مالی
هدف حسابداری و گزارشگری مالی از نیاز ها و خواست های اطلاعاتی استفاده کنندگان خارجی سرچشمه می گیرد. هدف اصلی گزارشگری مالی خارجی، بیان اثرات اقتصادی رویدادها و عملیات مالی موثر بر وضعیت و عملکرد واحد تجاری برای اشخاص خارج از واحد تجاری جهت کمک به آنان در اتخاذ تصمیمات مالی در ارتباط با واحد تجاری است. ابزار اصلی انتقال اطلاعات به اشخاص مزبور، صورت های مالی است که محصول نهایی فرآیند حسابداری و گزارشگری مالی محسوب می شود. FASB[10]در بیانیه مفهومی شماره (۱) تحت عنوان اهداف گزارشگری مالی واحد های انتفاعی به بیان اهداف گزارشگری مالی می پردازد که می توان آنرا به صورت زیر خلاصه نمود:

  • گزارشگری مالی باید اطلاعاتی را فراهم آورد که برای سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان بالفعل و بالقوه و سایر استفاده کنندگان، در اتخاذ تصمیمات منطقی سرمایه گذاری، اعتبار دهی و تصمیمات مشابه مفید و سودمند باشد. این اطلاعات باید برای آن دسته از افرادی که درک متعارفی از فعالیت های تجاری و اقتصادی دارند و با سعی معقولی تمایل به اطلاعات دارند، قابل فهم باشد.
  • از آنجایی که جریانات نقدی سرمایه گذاران و اعتباردهندگان با جریانات نقدی واحد تجاری ارتباط دارد، گزارشگری مالی باید اطلاعاتی را فراهم نماید که اعتباردهندگان، سرمایه گذاران و سایرین را در ارزیابی مبالغ، زمان بندی و ابهامات مربوط به خالص جریانات نقدی واحد تجاری کمک نماید.
  • گزارشگری مالی باید اطلاعاتی را درباره منابع اقتصادی واحد تجاری، ادعا ها نسبت به آن منابع (تعهدات واحد تجاری برای انتقال منابع به سایر واحدها و صاحبان سهام و اثرات معاملات، رویدادها و شرایطی که منابع واحد تجاری و ادعا ها نسبت به آن منابع را می دهد، ارائه نماید.

همانطور که از مفاد بیانیه مفهومی شماره (۱) نیز ملاحظه گردید تصمیم گیری نقش محوری در تئوری حسابداری داشته است. بطوریکه در تعاریف ارائه شده از حسابداری بصورت گاه و بی گاه بر این مسأله تأکید شده است.
[۱۱]AAA: حسابداری فرآیند تعیین، اندازه گیری و تبادل اطلاعات اقتصادی است به نحوی که شرایط قضاوت و تصمیم گیری آگاهانه استفاده کنندگان را فراهم آورد.
[۱۲]APB: وظیفه حسابدار فراهم آوردن اطلاعات عمدتاً کیفی با ماهیت مالی در مورد واحدهای اقتصادی مفید است به نحوی که برای تصمیم گیری های اقتصادی مفید باشد.
[۱۳]FASB: نقش گزارشگری مالی در اقتصاد فراهم آوردن اطلاعاتی است که برای تصمیم گیری های تجاری واقتصادی مفید باشد.
بطور خلاصه هدف اولیه از گزارشگری مالی تهیه اطلاعاتی در زمینه عملکرد واحد تجاری است که از طریق اندازه گیری سود و اجزای آن بدست می آید. سرمایه گذاران، اعتبار دهندگان و سایر اشخاصی که در ارتباط با سنجش خالص جریان های نقدی آتی واحد تجاری ذینفع هستند، علاقه خاصی به این اطلاعات دارند. علاقه آنها به جریان ها نقدی آتی موسسه و توانایی آن در ایجاد جریان های نقدی مساعد، در درجه اول منجر به تمرکز روی اطلاعاتی درباره سود موسسه می شود تا اینکه اطلاعات مستقیمی درباره جریان های نقدی کسب کنند. صورتهای مالی که صرفاً اطلاعاتی راجع به دریافت ها و پرداخت های نقدی طی دوره ارائه می نمایند، نمی توانند به اندازه کافی و بنحو مطلوب منعکس کننده عملکرد موفق یا ناموفق موسسه و چگونگی کارایی آن باشد. (علی پناهی،۱۳۸۰)

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.