دانشگاه علوم انتظامي امين
دانشکده فرماندهي و ستاد
پايان نامه کارشناسي ارشد
عنوان :
نقش مديريت انتظامي در کنترل پديده بد حجابي
مورد مطالعه منطقه دو تهران
استاد راهنما :
دکتر فريبا شايگان
استاد مشاور:
سرتيپ پاسدار دکتر حسين ذوالفقاري
نگارش :
سرهنگ دوم جواد عسگري
آبان ماه 1393
تقديم به:
* همه مردان و زنان آزاده و همه آمران به معروف و ناهيان از منکر که در راه حفظ کرامت اسلامي و انساني و در راه اعتلاي فرهنگ اصيل حجاب از هستي خويش دريغ ننموده و در اين راه متحمل خسارات جبران ناپذير شده ويا به فيض شهادت نايل آمده اند .
* پدر و مادر عزيز و مهربانم که با دعاي خيرشان روشن گر تاريکي هاي مسير زندگي ام بودند. وجودم برايشان همه رنج بود و وجودشان برايم همه مهر، مويشان سپيدي گرفت تا رويم سپيد بماند. آنان که فروغ نگاهشان، گرمي کلامشان و روشنايي رويشان سرمايه جاودانگي زندگي من است. آنان که راستي قامتم در شکستگي قامتشان تجلي يافت. در برابر وجود گراميشان زانوي ادب بر زمين نهاده و با دلي مملو از عشق و محبت بر دستانشان بوسه مي زنم به اميد آن روزي که بتوانم ذره اي از درياي بيکران محبت الهي آنان را جبران نمايم.
* در نهايت تقديم به همسر و فرزندان عزيزم که در طول سالهاي خدمت و تحصيل با محبت ياريم کرده و با مهرباني و تشويق هاي خود، مرا همراهي نموده اند.
تقدير و تشکر:
بستائيم آن خداي را که ديباچه همه کتاب ها از تحميــد او آرايش گيرد و مطلع همه خطابه ها از ذکر او زينت پذيرد. از خداي عليم تقاضامندم که توفيق پاسخگويي مطلوب به اين همه لطف و محبتش را به اين حقير عطا کند تا بتوانم با خدمتي صادقانه در اين راه نوراني گامي هر چند اندک بردارم. در آغاز خداي بزرگ را شاکرم که برمن منت نهاد و تواني ارزاني داشت تا بتوانم در کسب دانش کوشا باشم.
از استاد دلسوز و ارجمند سرکار خانم دکتر فريبا شايگان که راهنمايي تحقيق بر عهده ايشان بوده و در بهتر شدن پژوهش از هيچ کوششي دريغ ننموده اند، تشکر و قدرداني مي نمايم.
از استاد محترم مشاور، بزرگ مرد بي ادعاي ناجا، سردار سرتيپ پاسدار دکتر حسين ذوالفقاري به خاطر راهنماييهاي ارزنده شان تشکر و قدرداني مي نمايم.
بر خود لازم مي دانم از زحمات اساتيد محترم داور سردار دکتر امير حسين ياوري و حضرت حجت الاسلام غلام حيدر حيدري، جناب سرهنگ ستاد صادق رضا دوست، جناب سرهنگ رسول رحيمي و جناب سرگرد فردين بهرامي و کليه عزيزاني که بنده حقير را در به ثمر رساندن اين تحقيق ياري نمودند، تشکر و قدرداني کنم.
چکيده :
داشتن پوشش مناسب به ويژه در مجامع عمومي يکي از دغدغه هاي جوامع ديني خصوصاً جامعه اسلامي ايران است.متأسفانه مسئله بدحجابي تحت تأثير عوامل مختلف از جمله تهاجم فرهنگي, اعتقاد به آزادي غلط، دگرگوني ارزش ها و … در سال هاي اخير باعث جريحه دار شدن عفت عمومي و رواج اين پديده در کشور شده است. لذا براي کنکاش در خصوص نقش مديريت انتظامي در کنترل پديده بد حجابي در منطقه دو تهران با استفاده از روش پيمايشي تحقيق حاضر انجام شد جامعه آماري تحقيق تعداد 84 نفر از کارکنان امنيت اخلاقي ،صاحب نظران ونخبگان پليس اطلاعات وامنيت عمومي ناجا در تهران بود. از پرسشنامه به عنوان ابزار گرد آوري تحقيق و از آزمون ميانگين يک طرفه وآزمون(t-test) براي تحليل داده هاي تحقيق استفاده شد. يافته هاي تحقيق نشان داد که از نظر پاسخگويان اقدامات ايجابي شامل فرهنگ سازي مناسب در بحث حجاب از طريق رسانه هاي ديداري و شنيداري و همچنين آگاه سازي جامعه با مشارکت دستگاههاي ذيربط در خصوص آثار مثبت اجتماعي و اخلاقي حجاب و عفاف از طريق خلق آثار فرهنگي و هنري به ترتيب بيشترين تأثير در کنترل پديده بدحجابي در منطقه دو تهران را خواهد داشت و برخي اقدامات سلبي نيز مانند ممانعت از توليد،توزيع و نمايش محصولات سمعي و بصري غير مجاز و لباس هايي که موجب اشاعه بدحجابي و بي عفتي مي شوند،اعزام افراد سابقه دار و قانون گريز به مراجع قضايي و همچنين رصد و فيلترينگ سايت هاي اينترنتي مروج بدحجابي و لباس هاي ناهنجار به ترتيب بيشترين تاثير در کنترل پديده بدحجابي در منطقه دو تهران را خواهد داشت،البته بر اساس نتايج حاصل از نظرات پاسخگويان تأثير اقدامات ايجابي در کنترل پديده بد حجابي در منطقه دو تهران 7.04% درصد بيشتر از اقدامات سلبي بوده است،بنا بر اين پيشنهاد اقدامات ايجابي براي کنترل بد حجابي ارائه شد.
کليد واژه ها :
حجاب،پديده بد حجابي،نيروي انتظامي،مديريت انتظامي،اقدامات ايجابي، اقدامات سلبي.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول : کليات تحقيق
1-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2
1-2) بيان مسئله …………………………………………………………………………………………………………………………………. 3
1-3) اهميت وضرورت تحقيق …………………………………………………………………………………………………………….. 4
1-4) اهداف تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………………………… 4
1-5) سؤالات تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………………… 5
1-6) فرضيه هاي تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………….. 5
1-7) الگوي مفهومي تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………….. 5
1-8) قلمرو تحقيق ………………………………………………………………………………………………………………………………. 6
1-9) تعاريف نظري واژگان تخصصي …………………………………………………………………………………………………… 6
1-9-1)حجاب ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 6
1-9-2) مديريت ………………………………………………………………………………………………………………………………….. 7
1-9-3) نظم ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8
1-9-4) انتظام ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 8
1-10) تعاريف عملياتي واژگان تخصصي ……………………………………………………………………………………………. 8
1-10-1) مديريت انتظامي ………………………………………………………………………………………………………………… 9
1-10-2) تعريف نظري و عملياتي کنترل بدحجابي ………………………………………………………………………….11
1-10-11) وضعيت منطقه دو تهران ………………………………………………………………………………………………….11
1-11) خلاصه فصل يک …………………………………………………………………………………………………………………… 15
فصل دوم : ادبيات تحقيق
2-1) مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 17
2-2) مباني نظري ……………………………………………………………………………………………………………………………… 18
2-3) مرور ادبيات و نظريه ها ……………………………………………………………………………………………………………. 18
2-3-1) تاريخچه حجاب در ايران …………………………………………………………………………………………………….. 18
2-3-2) سيماي حقيقي مسألة حجاب …………………………………………………………………………………………….. 23
2-3-3) آثار تربيتي حجاب ………………………………………………………………………………………………………………. 24
2-3-4) حجاب از ديدگاه قرآن ……………………………………………………………………………………………………….. 33
2-3-5) حجاب از ديدگاه سنت(روايات واحاديث) …………………………………………………………………………… 38
2-3-6) حجاب از ديدگاه عقل …………………………………………………………………………………………………………. 41
2-3-7) حجاب از ديدگاه فطرت ………………………………………………………………………………………………………. 43
2-3-8) بدحجابي از ديدگاه امام خميني (رضوان الله تعال عليه) …………………………………………………….44
2-3-9) بدحجابي و تهاجم فرهنگي از ديدگاه رهبر معظم انقلاب…………………………………………………… 45
2-3-10) عوامل مؤثر بر بد حجابي ………………………………………………………………………………………………….. 48
2-3-11) پيامدهاي ضعف حجاب ……………………………………………………………………………………………………. 50
2-4) حجاب در قانون ……………………………………………………………………………………………………………………….. 53
2-5) مديريت ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 55
2-5-1) وضعيت مديريت ………………………………………………………………………………………………………………….. 56
2-5-2) نظريه هاي مديريت …………………………………………………………………………………………………………….. 57
2-5-3) وظايف سازماني پليس ………………………………………………………………………………………………………… 59
2-5-4) مهمترين کارکردهاي مديريت …………………………………………………………………………………………….. 62
2-5-5) مهارت هاي سه گانه مديران ……………………………………………………………………………………………… 64
2-6) پيشينه تحقيق و سوابق پژوهشي …………………………………………………………………………………………… 65
2-7) چهار چوب نظري …………………………………………………………………………………………………………………….. 68
2-7-1) الگوي مفهومي تحقيق ………………………………………………………………………………………………………… 68
2-8) خلاصه فصل دوم ……………………………………………………………………………………………………………………… 69
فصل سوم : روش شناسي تحقيق
3-1) مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 71
3-2) نوع و روش تحقيق …………………………………………………………………………………………………………………… 72
3-3) جامعه و نمونه آماري ……………………………………………………………………………………………………………….. 72
3-4) روش نمونه گيري …………………………………………………………………………………………………………………….. 73
3-5) روش و ابزار گردآوري اطلاعات ……………………………………………………………………………………………….. 73
3-6) روش هاي سنجش روايي و پايايي …………………………………………………………………………………………… 73
3-7) روش تحليل داده ها ………………………………………………………………………………………………………………… 76
3-8) شناسايي متغيرها …………………………………………………………………………………………………………………….. 76
3-9) تعريف مفهومي و عملياتي متغيرها …………………………………………………………………………………………. 76
3-10) خلاصه فصل سوم ………………………………………………………………………………………………………………….. 77
فصل چهارم : يافته هاي تحقيق(تجزيه وتحليل داده هاي آماري)
4-1) مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 79
4-2) تحليل توصيفي داده ها …………………………………………………………………………………………………………….80
4-3) تحليل استنباطي داده ها …………………………………………………………………………………………………………. 86
4-4) خلاصه فصل چهارم …………………………………………………………………………………………………………………. 98

فصل پنجم : تجزيه وتحليل و پيشنهاد
5-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 100
5-2) نتيجه گيري ………………………………………………………………………………………………………………………….. 101
5-2-1) مروري اجمالي بر يافته هاي تحقيق ………………………………………………………………………………… 102
5-2-2) پاسخ به سؤالات تحقيق ……………………………………………………………………………………………………. 103
5-3) محدوديت هاي تحقيق ………………………………………………………………………………………………………….. 106
5-4) پيشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………………….. 106
5-4-1) پيشنهاد کاربردي براي سازمان مورد مطالعه( استخراج از نتايج تحقيق) ……………………….. 106
5-4-2) پيشنهاد تجربي براي محققين …………………………………………………………………………………………. 108
5-5) خلاصه فصل پنجم ………………………………………………………………………………………………………………… 109
6-1) منابع و مآخذ …………………………………………………………………………………………………………………………. 111
7-1) ضمائم ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 115
فهرست جداول
عناوين جداول صفحه

4-1) جدول وضعيت جايگاه سازماني پاسخگويان ……………………………………………………………………………. 80
4-2) جدول وضعيت تحصيل پاسخگويان…………………………………………………………………………………………. 81
4-3) جدول فراواني سنوات خدمتي پاسخگويان ……………………………………………………………………………… 82
4-4) جدول وضعيت سنوات خدمتي پاسخگويان ……………………………………………………………………………. 83
4-5) جدول وضعيت بدحجابي در منطقه دو تهران از ديدگاه پاسخگويان ……………………………………… 84
4-6) جدول مديريت انتظامي کنترل بدحجابي از ديدگاه پاسخگويان ……………………………………………. 85
4-7) جدول نيکويي برازش متغيرهاي تحقيق طبق آزمون کولموگرف اسميرنف ………………………….. 87
4-8)جدول One-Sample Statistics …………………………………………………………………………………. 88
4-9) جدول One-Sample Test …………………………………………………………………………………………. 88
4-10) جدول توصيف آزمون فريدمن Ranks ……………………………………………………………………………… 89
4-11) جدول آزمون فريدمن ……………………………………………………………………………………………………………. 90
4-12) جدول نظر پاسخگويان در خصوص نقش اقدامات ايجابي ناجا در کنترل بد حجابي…………… 91
4-13) جدول جمع بندي عوامل مؤثر بر نقش اقدامات ايجابي ناجا در کنترل بد حجابي ……………. 92
4-14)جدول One-Sample Statistics ………………………………………………………………………………. 93
4-15)جدول One-Sample Test ………………………………………………………………………………………….. 93
4-16) جدول آزمون رتبه هاي فريدمن Ranks …………………………………………………………………………… 94
4-17) جدول آزمون فريدمن ……………………………………………………………………………………………………………. 95
4-18) جدول نظر پاسخگويان در خصوص نقش اقدامات سلبي ناجا در کنترل بدحجابي …………….. 96
4-19) جدول جمع بندي عوامل مؤثر بر نقش اقدامات سلبي ناجا در کنترل بد حجابي ………………. 97
فهرست نمودارها
عناوين نمودارها صفحه

4-1) نمودار وضعيت جايگاه سازماني پاسخگويان ……………………………………………………………………………..80
4-2) نمودار وضعيت تحصيل پاسخگويان ………………………………………………………………………………………… 81
4-3) نمودار وضعيت سنوات خدمت پاسخگويان …………………………………………………………………………….. 82
4-4) نمودار وضعيت سنوات خدمتي پاسخگويان مرتبط با موضوع تحقيق ……………………………………. 83
4-5) نمودار وضعيت بدحجابي از ديدگاه پاسخگويان ……………………………………………………………………… 84
4-6) نمودار رابطه مدرک تحصيلي پاسخگويان با ديدگاه آنها در خصوص وضعيت بدحجابي………… 85
4-7) نمودار مديريت انتظامي کنترل بدحجابي از ديدگاه پاسخگويان ……………………………………………. 86
4-8) نمودارجمع بندي عوامل مؤثر بر نقش اقدامات ايجابي ناجا در کنترل بد حجابي ……………….. 92
4-9) نمودارجمع بندي عوامل مؤثر بر نقش اقدامات ايجابي ناجا در کنترل بد حجابي ……………….. 97
فصل اول :
کليات تحقيق
1-1)مقدمه
از زماني که جوامع بشري شکل مدني و اجتماعي به خود گرفته اند نياز به پوشش و حجاب هم مطرح شده و حال آنکه در جامعة ايراني ما با توجه به گرايش بالاي مردم به دين مبين اسلام و آموزه هاي ارزشمند آن اين مسئله کاملاً بعد ديني به خود گرفته است. نهادينه شدن فرهنگ حجاب و عفاف در جامعه که تحقق وضعيت و شرايطي است که افرد قادر خواهند بود خود را در برابر انحرافات و ناهنجاري هاي اجتماعي به طور آگاهانه و مؤثر حفظ کند راهي مؤثر و اثربخش در تحقق امنيت اجتماعي جامعة اسلامي است. عفاف و کنترل حجاب به عنوان مهم ترين عامل دروني و در مقابل جامعه نيز بايد حتي المقدور از عوامل تحريک تهي شود و نمي توان از يک طرف توصيه به خويشتن داري کرد و از طرف ديگر زمينه هاي ترويج، تهييج و تحريک شهوت را فراهم آورد افراد بسياري در جامعه هستند که ياراي مقاومت در برابر وسوسه ها را ندارند و با اندک تحريک از جادة عفاف خارج مي شوند.اقدامات سلبي و ايجابي نيروي انتظامي مي تواند جلوي بسياري از ناهنجاري ها و آسيب هاي اجتماعي را بگيرد و جامعه اي برخوردار از امنيت در سطوح اجتماعي، اخلاقي و نظري عمومي را موجب گردد، از اين رو نقش مديريت انتظامي در کنترل پديده متغير ها پرداخته شده و در بد حجابي بسيار موثر است لذا در اين پژوهش نقش مديريت انتظامي در پنج فصل بررسي مي گردد؛ در فصل اول به تبيين مسئله ,اهميت وضرورت پژوهش و سؤال ها و فرضيات تحقيق پرداخته مي شود ودر فصل دوم پيشينه و مباني نظري تشريح ومدل تحقيق آورده مي شود. در فصل سوم به روش شناسي اختصاص دارد و روش جامعه آماري و نمونه تعاريف نظري و عملياتي مفاهيم و روايي وپايائي آورده مي شود، در فصل چهارم يافته هاي تحقيق در قالب جداول ونمودار ها ارائه و در فصل پنجم نيز نتيجه گيري وپيشنهادات آورده مي شود.
1-2) بيان مسئله :
نياز به پوشش و پرهيز از برهنگي جزء گرايشات فطري است که خداوند متعال آن را در وجود انسان قرار داده است، مسئله بدحجابي و عدم پوشش مناسب در انظار عمومي، تحت تأثير تمايز نسلي, مدگرايي, اعتقاد به آزادي غلط و ناآگاهي از آزادي صحيح و معقول،تزلزل باورها و اعتقادات وارزش هاي ديني که حاصل هجوم فرهنگ بيگانه غرب و پيروي از الگوهاي غربي از طريق تبليغات وسيع در وسايل ارتباطي نسل جديد مانند شبکه هاي ماهواره اي، سايت هاي اينترنتي و شبکه هاي اجتماعي، براي مبارزه با حجاب مي باشد و نيز به علت عدم برنامه ريزي مناسب و عدم حمايت جدي از موضوع توسط ساير سازمانها و ادارات مسئول که توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي براي هريک از آنها وظايفي تعيين وابلاغ گرديده، در جامعه بويژه در کلان شهر ها روند رو به رشد داشته، به نحوي که در سالهاي اخير عليرغم تلاش گسترده نيروي انتظامي براي مهار اين پديده، استفاده از البسه نامناسب و مغاير با شئون ايراني و اسلامي از جمله ساپورت، شال هاي کم عرض، مانتوهاي چسبان، کوتاه وجلو باز وکشف حجاب توسط رانندگان زن در خيابانها خصوصاً بزرگراه ها به تدريج به امري معمول و عادي تبديل شده است. لذا با توجه به مراتب فوق و اينکه برخورد پديده مورد بحث، همواره به عنوان يکي از دغدغه ها و نگراني هاي مسئولين، خانواده ها، انديشمندان حوزه هاي اجتماعي مطرح بوده است، به نظر مي رسد که لازم است ناجا علاوه بر تداوم فعاليت هاي خود، شيوه هاي ديگري را هم براي کنترل پديده بد حجابي در دستور کار خود قرار دهد. از آنجائيکه گسترش اين پديده قطعاً تأثيرات جبران ناپذيري در زندگي فردي واجتماعي خانواده ها و جوانان داشته و يکي از عوامل زمينه ساز رواج هر چه بيشتر بي هويتي، گسترش روابط نامشروع و بي بندوباري، بروز و تشديد ناامني براي زنان، افزايش طلاق و از هم پاشيدگي خانواده ها و… مي باشد، منطقه دو تهران که متأثر از عوامل ياد شده بالا و ساير عوامل ديگر، بدحجابي و بد پوششي در آن رواج دارد، براي تحقيق انتخاب گرديد. لذا در تحقيق حاضر سعي مي شود، نقش مديريت انتظامي درکنترل پديده بد حجابي در منطقه دو تهران، بصورت علمي بررسي و به اين سؤالات که اقدامات ايجابي و سلبي ناجا چه ميزان درکنترل پديده بدحجابي موثراست نيز پاسخ داده شود .
1-3) اهميت وضرورت تحقيق :
پديدة حجاب و پوشش از سه منظر ديني، هويتي و سياسي قابليت بحث و بررسي دارد. چرا که از يک سو دستور اکيد و صريح دين اسلام و از سوي ديگر نماد فرهنگ و هويت ايراني است، به همين خاطر همواره ظرفيت سياسي شدن را داشته است، کما اينکه در قوانين و مقررات رسمي کشور نيز رعايت آن مورد تصويب و براي انحراف از آن مجازات تعيين شده است.راهکارهاي اجرايي گسترش فرهنگ عفاف و حجاب مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي براي بيست وشش وزارتخانه، سازمان و دستگاه دولتي از جمله نيروي انتظامي تکاليفي را معين و در مصوبة مذکور برخورد قانوني با افراد بد پوشش و بدحجاب و… برخورد با واحدهاي صنفي متخلف که از طريق توليد يا عرضه البسه نامناسب و مغاير با شئون ايراني و اسلامي باعث جريحه دار شدن عفت عمومي مي شوند تصريح گرديده است. با توجه به عدم موفقيت نسبي ناجا در کنترل اين پديده طي سال هاي گذشته در موضوع مبارزه با بدحجابي، اهميت وضرورت توجه علمي به موضوع را آشکار مي سازد. لذا اين تحقيق در صدد است با بررسي تأثير اقدامات ايجابي و سلبي ناجا در برخورد با بدحجابي، ضمن تدارک پشتوانه علمي براي اقدامات اجرايي ناجا، نتايج حاصله را با هدف اثر بخشي بيشتر اقدامات، در اختيار تصميم سازان ومسئولان امر قرار دهد.
1-4)اهداف تحقيق
هدف کلي:
بررسي نقش مديريت انتظامي درکنترل پديده بدحجابي
اهداف جزئي:
الف) شناخت اقدامات سلبي مديريت انتظامي کنترل پديده بدحجابي
ب) شناخت اقدامات ايجابي مديريت انتظامي کنترل پديده بدحجابي
ج) ارائه راهکارهاي مناسب براي کنترل پديده بدحجابي از طريق مديريت انتظامي
1-5)سؤالات تحقيق :
سؤال اصلي:
آيا مديريت انتظامي در کنترل پديده بدحجابي موثر است؟
سؤال هاي فرعي:
الف) اقدامات ايجابي ناجا چه ميزان درکنترل پديده بدحجابي موثراست؟
ب) اقدامات سلبي ناجا چه ميزان درکنترل پديده بدحجابي موثراست؟
1-6) فرضيه هاي تحقيق :
فرضيه اصلي:
مديريت انتظامي در کنترل پديده بدحجابي مؤثر واقع مي شود.
فرضيه هاي فرعي :
الف) اقدامات سلبي مديريت انتظامي وکنترل پديده بدحجابي مؤثر واقع مي شود.
ب) اقدامات ايجابي مديريت انتظامي وکنترل پديده بدحجابي مؤثر واقع مي شود.
1-7) الگوي مفهومي تحقيق :
اقدامات ايجابي
اقدامات سلبي
1-8) قلمرو تحقيق :
در اين تحقيق نقش مديريت انتظامي در کنترل پديده بد حجابي در منطقه دو تهران در بهمن ماه 1392 مورد بررسي قرار گرفته است.
1-9) تعاريف نظري واژگان تخصصي:
1-9-1)حجاب :
کلمه حجاب از حجب به معناي پناه برد، حائل شد، مانع شد، گرفته شده است. تحجب به معناي خودرا با چادر پوشانيدن، نقاب برچهره افکندن و حجاب به معناي روپوش ،نقاب و يا فرم دوربين عکاسي آمده است(سياح،1371: 279).
حجاب جمع حجب : هرآن چيزي که بين دوچيز مانع قرار گيرد(حائل شود).
درتفسيرالميزان حجاب به معناي ساتري است که بين دوچيز حائل شود.(علامه طباطبائي،1361 :152).
درفرهنگ عميد به معناي پرده،ستر،نقابي که زنان چهره ي خود را با آن مي پوشانند و روبندآمده است(عميد،1360 : 418).
بنابراين حجاب در لغت به معني پوشش وحائل بين دوچيز است ودراصل به معناي پرده وحاجب است.استعمال کلمه ي حجاب درمورد پوشش زن اصطلاحي جديداست.درقديم و مخصوصاً دراصطلاح فقها کلمه “ستر و ستر” به معني پوشش به کار رفته است.
استاد شهيد مطهري در کتاب مسأله ي حجاب در تعريف واژه ي حجاب آورده است “کلمه ي حجاب هم به معني پوشيدن است وهم به معني پرده وحاجب،بيشتر استعمالش به معني پرده است واين کلمه ازآن جهت مفهوم پوشش مي دهد که پرده، وسيله ي پوشش است و شايد بتوان گفت که به حسب اصل لغت ، هر پوششي حجاب نيست، آن پوشش حجاب ناميده مي شود که از طريق پشت
پرده واقع شدن صورت مي گيرد”(مطهري،1358 :72 ).
بنابراين به زعم استاد شهيد مطهري واژه ي “حجاب” از نظر لغوي به معناي پوشيدن، پرده و پردگي است که استعمال آن درباره ي “پوشش زن” در عصر حاضر شايع شده است ودراصطلاح رايج فقهي کلمه “ستر” ، به معني “پوشش” است که درمورد پوشش زن در هنگام نماز وغير نماز استفاده شده است،مفاد آيات 30و31 سوره ي نور که آيات اصلي مربوط به تکليف پوشش است،درواقع مربوط به وظايف زن ومرد در معاشرت (ارتباط) با يکديگر است که بيان مي دارد.
1-9-2) مديريت
تاکنون صاحبنظران تعريف جامع و مانعي از مديريت که مورد قبول همه آنان باشد ارائه ننموده اند و پيش بيني مي گردد که هيچگاه چنين تعريفي از مديريت بيان نخواهد شد، زيرا پديده مديريت متأثر از اعتقادات وباورهاي مکتبي ،فرهنگي،اقتصاد ونوع نگرش انسانها نسبت به ديگر انسانها مي باشد.علي ايحال ذيلاً به چند تعريف از مديريت اشاره ميگردد:
* مديريت عبارت است از فرآيند حل مسائل سازمان از طريق استفاده مؤثر وکارآمد از منابع کمياب در محيط متغير.
* مديريت عبارت است از فراگرد هماهنگ سازي منابع انساني و مادي در جهت تحقق اهداف.
* مديريت عبارت است از انجام عمليات براي نيل به هدف يا اهداف از پيش تعيين شده از طريق هدايت و تلفيق کوشش افراد.
* مديريت عبارت است از فن بهتر بسيج کردن و بهتر کنترل کردن نيروهاي انساني و هدايت آنان به سوي خدا.(ساجدي نيا،1382: 38)
* مديريت عبارت است از علم و هنر برنامه ريزي ( پيش بيني )،سازمان دهي (تقسيم کار و تفکيک وظايف )،هدايت و رهبري( راهنمايي کردن زيردستان و توانايي نفوذ کردن در دل ايشان )، نظارت و
کنترل( ناظر بودن بر اعمال ايشان و اصلاح اشتباهاتشان )و نهايتا” ايجاد هماهنگي ( برقراري نگرش
سيستمي بين کارکنان ) براي رسيدن به هدف يا اهداف از پيش تعيين شده است(مؤمني،1384 :4).
1-9-3) نظم :
نظم واژه اي عربي است كه به معناي جمع كردن اجزاء مختلف بريك شيوه و يك سلك و مرتب كردن آن ها است؛ به عبارت ديگر قرار دادن هر جزء در يک جايگاه خاص و بر يك مبناي ويژه را مي توان نظم ناميد .
1-9-4) انتظام :
در معناي انتظام گفته شده است كه قرار دادن مرواريدها و امثال آن ها در يك ترتيب خاص و مرتب
كردن آن ها به معناي انتظام است. به عبارت ديگر انتظام كه از واژه نظم گرفته مي شود نيز به معناي فعل و چيدن و قرار دادن اجزاء در يك سلك خاص است (كلهر، 1385 :13)
انتظام در لغت به معناي در رشته کشيدن مرواريد،منظم شدن،نظم داشتن،آراستگي ونظم وترتيب است(عميد،1376 :220)
فرهنگ معين در رابطه با انتظام و انتظامي مى گويد كشيدن مرواريد، پيوسته شدن،سامان گرفتن، به سامان شدن،به نواشدن،منظم شدن،پيوستگي،به ساماني،آراستگي،ترتيب نظم. در اصطلاح انتظامي يعني: قوه هايي که حظ نظم و آرامش مملکت بر عهده آنان است.(معين،1375: 198).
1-10) تعاريف عملياتي واژگان تخصصي:
تعريف عملياتي، يک مفهوم و به بيان دقيق تر، يک متغير را به صورت اعمال و اموري که در مطالعه به عنوان معرف و معادل آن مشخص مي شوند، تعريف مي‌کند و اين امکان را فراهم مي آورد که مورد اندازه گيري قرار گيرند. چنين تعاريفي، معاني مفاهيم را لمس پذير مي‌کند.(خاکي؛1386: 61)
در اين تحقيق، مديريت انتظامي متغير مستقل و کنترل بدحجابي متغير وابسته است که به تعريف نظري و عملياتي آنان مي پردازيم .
1-10-1) مديريت انتظامي :
“مديريت انتظامي عبارت است از انجام يک سلسله فعاليتهائي در جهت نيل به اهداف سازمان پليس با استفاده بهينه از منابع ورودي به ناجا که عبارتند از نيروي انساني،سرمايه، تکنولژي و مواد اوليه و اطلاعات از طريق انجام چهار وظيفه مهم مديريتي يعني برنامه ريزي، سازماندهي، هدايت و رهبري ونظارت وکنترل(مصطفي نژاد،1389: 12).
مديريت انتظامي به مجموعه اقدامات سلبي و ايجابي ناجا گفته مي شود که براي کنترل پديده بدحجابي بکار گرفته مي شود که ذيلاً به اقدامات مورد بحث پرداخته شده است.
الف) اقدامات ايجابي :
به اقداماتي گفته ميشود که ناجا به صورت ابتکاري و با رويکردي فرهنگي و آموزشي براي پرهيز از موضع انفعالي در مقابل پديده بد حجابي بکار مي برد وشامل اقداماتي نظير آموزش همگاني، اطلاع رساني ترغيب وتشويق،همکاري در برپائي نمايشگاههاي مد ولباس،جلسات توجيهي با اصناف پوشاک و…ميگردد.اين اقدامات با طرح سؤال در قسمت” الف”پرسشنامه با 10 گويه در سطح ترکيبي سنجيده شده، لذا حداقل نمره 10 وحداکثر 50 خواهد بود.
برخي ديگر از اقدامات ايجابي در برخورد با پديده بدحجابي عبارتند از :
1) پخش بروشورهاي تبليغاتي درراستاي غني سازي فرهنگ وعفاف وحجاب.
2) حضور در مدارس وبرگزاري نشست هاي توجيهي مدارس دخترانه .
3) برگزاري کلاس هاي مشاوره براي متهمان دستگير شده.
4) برگزاري کلاس هاي آموزشي مستمر براي عوامل اجرائي باهدف ارتقاء سطح آموزش کارکنان درمقابله با اين پديده ي حساس.
5) تهيه برآوردهاي اجتماعي واطلاعاتي و اجتماعي و انعکاس به مبادي ذيربط با هدف اقناع سازي و مسئول سازي .
6) اجراي طرح هاي مقطعي وفصلي مانند طرح سالم سازي دريا ،پيست هاي اسکي ،تفرجگاهها ، کوهستان و… با هدف مقابله با ناهنجاري هاي….. اجتماعي وصيانت از حريم عمومي خانواده ها .
7) .برنامه ريزي هدفمند اطلاعاتي برروي شبکه و باندهاي وارد کننده،توليد کننده-توزيع کننده لباس هاي نا متعارف
8) برگزاري جلسه با اتحاديه هاي مربوط با هدف کنترل و نظارت بر توليد وصنف فروشندگان.
9) همکاري دربرپائي نمايشگاه هاي مد ولباس اسلامي.
10) فرهنگ سازي مناسب درخصوص بحث حجاب ازطريق رسانه هاي ديداري وشنيداري.
11) تلاش براي گسترش و اجراي فريضه الهي امر به معروف و نهي از منکردر بين مردم.
12) توجيه متصديان اماکن عمومي براي رعايت اصول اسلامي وعدم ارائه خدمات به افراد بد حجاب.
13) توجيه متصديان آرايشگاه هاي زنانه درجهت رعايت اصول اسلامي.
14) تشکيل دبيرخانه ي عفاف و حجاب در ناجا با هدف گسترش اقدامات ناجا در دو حوزه درون خانواده هاي نيروهاي مسلح و برون(عامه مردم)
15) تعامل با دستگاه هاي زيربط(26سازمان عضو)با هدف گسترش اقدامات فرهنگي
16) تقدير از زنان محجبه با هدف گسترش فرهنگ عفاف وحجاب
17) اجراي طرح تذکر برخورد درصنوف مختلف(فروشندگان-ارائه دهندگان البسه نامتعارف)
ب) اقدامات سلبي :
به مجموعه اقدامات وفعاليت هاي مقابله اي گفته مي شود که نيروي انتظامي براي مقابله با افراد بد پوشش و ساختار شکن بکار مي برد و شامل اقداماتي نظير تذکر لساني، توجيه، اخذ تعهد، دستگيري، معرفي به مرجع قضايي و… مي شود.
ساير اقدامات سلبي در برخورد با پديده بدحجابي عبارتند از :
1) تهيه دستورالعمل عملياتي واجرائي
2) يقين مصاديق و ابلاغ به واحدهاي اجرائي
3) اجراي طرح هاي خياباني با سه اولويت تذکر لساني، هدايت افراد مانکن گونه وهنجارشکن به مقر.
4) شرکت درجلسات متعدد درحوزه هاي کلان کشوري(دفتر مقام معظم رهبري، ستادصيانت وزارت کشور به عنوان متولي اصلي گسترش فرهنگ عفاف وحجاب، کميته راهبردي عفاف وحجاب نيروهاي مسلح، کميسيون فرهنگي دولت، کميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي)با هدف گسترش فرهنگ عفاف و حجاب ومسئول سازي 26سازمان عضو و طرح تصويب ديدگاه هاي ناجا.
5) دعوت ازوالدين با هدف اقناع سازي وتبيين وتهديدات موجود دراين حوزه.
6) اعزام افرادسابقه دارو قانون گريز به مرجع قضايي.
7) استفاده از شبکه منابع مخبرين براي شناسايي جريان هايي که صدد شکستن قبح حجاب هستند.
8) رصد و برخورد باسايت ها وشبکه هاي مبلغ بد حجابي ولباس هاي ناهنجار.
9) رصد وبرخورد با سايت ها وشبکه هاي اجتماعي.
10) تذکر به فروشندگان بدحجاب زن در مغازه ها.
1-10-2) تعريف نظري و عملياتي کنترل بدحجابي :
مجموعه اقدامات و فعاليت هائي است که ناجا براي مهار کردن روند و کاهش بدحجابي هاي ظاهري جامعه انجام ميدهد.
1-11) وضعيت منطقه دو تهران
* موقعيت جغرافيايي :
اين منطقه به 9 ناحيه و 30 محله شوراياري 14 محله مميزي تقسيم ميگردد عمده کاربري اين منطقه به ترتيب شامل کاربري مسکوني راه و بزرگراه ، فضاي سبز و ساير کاربريها ميباشد.
منطقه دو يکي از مناطق شهري تهران است که در شمال شرقي ميدان آزادي؛ از غرب تا شمال غرب
تهران ادامه دارد. اين منطقه از جنوب به خيابان آزادي، از غرب به بزرگراه اشرفي اصفهاني و بزرگراه
محمدعلي جناح و از شرق به بزرگراه شهيد چمران محصور است.
منطقه دو شامل محله‌هاي آرياشهر، صادقيه، شهرآرا، گيشا، شهرک ژاندارمري، شهرک غرب،سعادت آباد، فرحزاد، طرشت و … است. جمعيت اين منطقه براساس سرشماري سال???? ايران، ??????? نفر (??????? خانوار) شامل ??????? مرد و ??????? زن مي‌باشد.
درصد مساحت منطقه64کيلومتر مربع و درصد مساحت به کل تهران ده درصد ، تعداد محله 31
* سيماي تاريخي
قسمت اعظم منطقه در اثر رشد سريع ساخت و ساز در دو دهه اخير بصورت شتابان و دفعتي شکل گرفته است که اکنون نيز اين موج در آن جاري است.
قسمتهاي قديمي تر مطنقه که حاشيه خيابان آزادي را شامل ميشود به اوايل دهه چهل برميگردد .
روستاهاي درکه، فرحزاد در شمال و روستاي طرشت در جنوب از جمله سکونت گاههاي قديم منطقه
هستند که سيماي تاريخي منطقه را شکل ميدهند.
* ويژگيهاي اقتصادي
از عوامل مهم در تعريف و تعيين جايگاه اقتصادي يک منطقه نوع فعاليت هاي رايج در منطقه است معيارهاي اقتصادي بودن فعاليت ها و کاربري ها عبارتند از حجم فعاليت ميزان مراجعين و ميزان شاغلين .
بخش ساخت و ساز از عمدترين فعاليت هاي توليدي در منطقه دو است که بواسطه مسکوني بودن منطقه از رونق خوبي در طي سالهاي امر برخوردار بوده است و از سوي ديگر به علت نقش اداري منطقه نوع فعاليتهاي موجود به رونق اقتصادي دامن ميزند .
شرايط و امکانات منطقه از قبيل بافت کالبدي و اجتماعي اراضي باير وسيع شبکه هاي ارتباطي مهم شهري و همچنين استقرار ادارات و سازمان هاي دولتي در اين منطقه پتانسيل بالاي را جهت سرمايه
گذاري فراهم نموده است.فعاليت عمده ادارات دولتي سبب جذب نيروي کار و ايجاد اشتغال در منطقه
گرديده است به نحوي که شاغلين بخش اداري سهم قابل توجهي نسب به کل شاغلين منطقه را دارند
از ديگر عملکرهاي مهم اقتصادي منطقه فعاليت تجاري بوده که وجود مراکز تجاري وسيع پس از احداث مرکز تجاري يادمان که منشاء يک مرکز تجاري شهري و فراشهري را برعهده دارد اين مناطق جاذب اشتغال و فعاليتهاي وسيعي در زمينه توسعه اقتصادي خواهد بود .
* پتانسيل هاي اقتصادي
* گذر شريانهاي حياتي شهر تهران شامل بزرگراهها و ديگر خيابان هاي از مطنقه دو صرفه جوئي هاي اقتصادي را از لحاظ کاهش هزينه حمل و نقل کالا و خدمات براي منطقه به همراه خواهد داشت و همچنين دسترسي سهل و آسان تمام نقاط شهر از طريق بزرگراههاي شرقي، غربي و شمالي، جنوبي جهت جذب ساير فعاليت ها از ديگر توانائيهاي منطقه مي باشد .
* وجود اراضي باير وسيع در کنار خطوط حمل و نقل شهري و منطقه اي از ديگر پتانسيلهاي منطقه است که در استقرار فعاليت هاي تجاري، اداري و خدماتي نقش بسيار موثري دارند .
* فضاي وسيع سبز داخل منطقه مي تواند عامل بسيار مهمي در ايجاد گذران اوقات فراغت باشد . مراکز فراعتي درکه و فرحزاد که سطح عملکردي و مخاطبثين آنها در رده شهر ميباشد از پتانسيل هاي منطقه است .
* وجود مراکز مهم تجاري در منطقه و تمرکز مکاني بسياري از فعاليتها گرايش استفاده کنندگان را به اين منطقه که از امکانات زير بنائي قوي تري را بروز نموده است. تمرکز فعاليت هاي اداري، آموزشي عالي، تحقيقاتي سبب ايجاد اشتغال و جذب استفاده کننده در منطقه شده است .
* از جمله بارزترين ويژگيهاي کالبدي منطقه دو وجود عوارض طبيعي حاصل از وجود رشته کوه البرز در منتهي اليه شمالي منطقه مي باشد . عوارض طبيعي ديگر همچون مسيلها ي درکه و فرحزاد و پارک پرديسان نيز در تمايز منطقه دو با ساير مناطق موثر مي باشد.
* عبور گسل اصلي شمال تهران و گسل هاي فرعي نياوران داوديه و باغ فيض از اين منطقه سبب
بالا بردن ضريب آسيب پذيري آن در قبال زلزله مي باشد. علاوه بر اين مسائل زمين لغزه و رانش خاک نيز از عوامل ديگري است که منطقه را پر مخاطره مي سازد.گستردگي وشکل هندسي اين منطقه از ديگر ويژگي هاي کالبدي منطقه است. شبکه گسترده مترو در منطقه نيز که در آينده به بهره برداري مي رسد از توانمنديهاي بالقوه منطقه است کاربري فراغتي تفريحي و گردشگري منطقه که از دو محل کلان درکه و فرحزاد تشکيل شده است از جمله ويژگيهاي کارکردي منطقه است .
* شهروندان اين منطقه از سطح سواد بسيار بالايي برخوردارند تا جايي که درصد باسوادان اين منطقه بيش از 90 در صد از جمعيت منطقه را تشکيل مي دهند از نظر جامعه شناختي، بسياري از شهروندان اين منطقه جزو طبقه متمکن جامعه هستند که اقشاري همچون فرهنگيان، دانشگاهيان، مديران، کارمندان، صنعتگران را شامل مي شوند
* سيماي طبيعي
رشته کوه البرز در منتهااليه شمالي شاخص ترين عنصر طبيعي است. دامنه هاي جنوبي رشته کوه البرز دو مجموعه روستا شهري درکه و فرحزاد را در بر ميگيرد. از ديگر عناصر طبيعي، مسيلهاي درکه و فرحزدار، تپه هاي شمال کوي نصر، فضاي سبز کلان همچون پارک پرديسان و باغهاي طرشت را ميتوان نام برد .
ساختارها و عناصر طبيعي
در منطقه دو شهرداري تهران، دامنه هاي جنوبي البرز، شامل دره ها و تپه ها، دو مسيل، دره اصلي اوين درکه و فرحزاد مهمترين ساختار و عناصر طبيعي تعيين کننده بشمار مي روند. رشته کوه البرز، در منتهي اليه شمالي منطقه، بعنوان يک لبه و نشانه محدود کننده مرز شمالي منطقه و صحنه آراي تقريبا تمامي چشم انداز هاي منطقه بسوي شمال مي باشد. شکل زمين شيب و پستي و بلنديهاي اين دامنه محدوديت بسياري را براي انجام ساخت و ساز توسعه شهر و زير ساختهاي مورد نياز ايجاد نموده است. اگر چه با پيشرفت تکنولوژي ساخت و افزايش قيمت زمين اين لبه و مرز شهري بتدريج عقب نشانده شده است ولي با اتخاذ تصميمات مقتضي در طرح جامع شهر، اين مرز در تراز 1800، فعلا نثبيت شده است. احداث فضاي سبز بعنوان اقدام حفاظتي جلوگيري از ساخت و ساز ، تثبيت لبه شهري و هم به ارزش بصري و زيست محيطي منطقه. در برخي از اين لبه ها افزوده است بطور کلي ، دامنه هاي شمالي ، بخشي از هويت شهري (طبيعي) منطقه دو را تشکيل داده است .
باغ هاي طرشت . باغ فيض . فرحزاد . اوين
گستردگي محدوده باغها و موقعيت ويژه انها در بافت نسبتا قديمي روستا، شهرها . در شمال و جنوب منطقه ضمن جدا سازي آن از ساختار (فعاليت و سکونت) ،امکان تحول ساختار را فراهم ساخته است. در واقع اين محدوده ها اگر چه لبه هايي را براي ساختار کنوني ايجاد نموده اند، امکان اصلاح و بهبود و يا تحول در ساختار را نيز در خود دارند. اين محدوده ها در شرايط کنوني محدوده هاي بشدت تحت فشار توسعه شهري اند. امکان تلفيق و آميختگي آنها در ساختار فضائي با برنامه حفاظت و توسعه آنها هم براي شهر و هم براي فضاي سبز منطقه فايده بخش خواهد بود .
1-12) خلاصه فصل يک :
در اين فصل پس از طرح مقدمه با توجه به دغدغه هاي موجود در جامعه اسلامي ايران و نياز به پوشش مورد قبول و نيز نظر به اينکه متأسفانه مسئله بدحجابي تحت تأثير هجوم فرهنگ بيگانه غرب تمايز نسلي, مدگرايي, اعتقاد به آزادي غلط و ناآگاهي از آزادي صحيح و معقول، دگرگوني ارزش ها، الگوهاي دروغين، تقليد کور کورانه بي محتوائي… از موضوعات قابل توجه و به روز در کشور بوده و در اين راستا ناجا نيز بطور مستقيم با موضوع درگير اقدام به طرح مسئله شده سپس ضرورت .اهميت انجام تحقيق مورد اشاره واقع شده است. ادامه به بيان اهداف کلي و جزئي و سپس طرح سؤالات و فرضيه هاي تحقيق وسپس در ادامه براي تببين و تشريح موضوعات مورد بحث تعاريف نظري واژگان تخصصي اشاره و مديريت انتظامي از بعد نظري و عملياتي تعريف و اطلاعاتي در خصوص منطقه دو تهران که محل انجام تحقيق است آورده شده است .
فصل دوم :
ادبيات تحقيق
2-1) مقدمه :
هدف اين فصل مطالعه نظري و ادبيات علمي موجود در خصوص تحقيق است تا بر مبناي آن کار تجربي مطالعه نقش مديريت انتظامي بر کنترل پديده بد حجابي صورت پذيرد. درفصل حاضر مباني نظري، مرور ادبيات و نظريه ها، تاريخچه حجاب در ايران، سيماي حقيقي مسألة حجاب، آثار تربيتي حجاب، حجاب از ديدگاه قرآن، سنت(روايات واحاديث)، عقل، فطرت و بدحجابي از ديدگاه امام خميني (رضوان الله تعال عليه) و نيز بدحجابي وتهاجم فرهنگي از ديدگاه رهبر معظم انقلاب(مد ظله العالي) توضيح داده مي شود، سپس عوامل مؤثر بر بد حجابي، پيامدهاي ضعف حجاب، حجاب در قانون و مباحث مديريتي شامل وضعيت مديريت، نظريه هاي مديريتي، وظايف سازماني پليس مهمترين کارکردهاي مديريت، مهارت هاي سه گانه مديران مورد اشاره واقع و در پايان فصل ضمن اشاره به پيشينه تحقيق و سوابق پژوهشي، الگوي مفهومي تحقيق نيز فصل آورده خواهد شد ..
2-2) مباني نظري :
در بخش مباني نظري تحقيق ابتدا حجاب از نظر لغوي و اصطلاحي تعريف،پس از آن به تاريخچه حجاب در ادوار مختلف تاريخي و تا تاريخ معاصر ايران پرداخته شده است.سيماي حقيقي حجاب،آثار تربيتي،حجاب از ديدگاههاي مختلف(قرآن،احاديث وروايات،عقل،فطرت،ديدگاه امام ره ومقام معظم رهبري)تشريح، سپس بدحجابي مورد آسيب شناسي واقع و پيامدهاي ضعف حجاب و بحث حجاب در قانون نيز در اين تحقيق ديده شده است.با توجه به اينکه موضوع پايان نامه “مديريت انتظامي کنترل پديده بد حجابي ” مي باشد پس از توضيحاتي که در مورد حجاب داده شده ،موضوع مديريت انتظامي نيز به عنوان متغير مستقل و با استفاده از منابع مختلف در سه بخش مديريت،انتظامي و مديريت انتظامي مورد کنکاش قرار گرفته است.
2-3) مرور ادبيات و نظريه ها :
2-3-1) تاريخچه حجاب در ايران
رد پاي حجاب و پوشش در جامعه ايران به زمان هاي پيش از ورود اسلام به اين سرزمين برمي گردد. هرچند اصطلاح حجاب به معناي پوشش اسلامي، در فرهنگ آن زمان مطرح نبود اما زنان ايراني، حجاب و پوشش مخصوص زمان خود را داشتند .
تاريخ پوشش مرد وحجاب زن به آفرينش اولين انسانهاي روي زمين يعني آدم و حوا بر مي گردد. نخستين اطلاع از وجود و حضور پوشش در ايران پيش از اسلام متعلق به دوره هخامنشي (559 – 330 ق.م) است. قطعه فرشي توسط رودنکو ، باستان شناس روس در سال 1906 ميلادي در محدوده پازيريک در مغولستان جنوبي به دست آمده که متعلق به دوره هخامنشي و محتملا” فارس کنوني بوده است. اين قطعه فرش ، نقوش دو رويه دارد. بر يک طرف چند بانو(احتمالاً شاهزادگان هخامنشي) به حالت ايستاده نقش شده در حالي که سراندازهايي بر سر دارند و در طرف ديگر آن چند بانوي اسب
سوار ديده مي شوند که چادرهايي بر سر داشته و چادر آنها بي شباهت به چادر زنان عشاير جنوب ايران نيست. همچنين کشف پيکره هايي از سنگ و فلز در اين زمينه گوياي آن است که زنان ايران برخلاف يونان ملبس به چادر و از نشان دادن بدن هاي نيمه برهنه خودداري مي کرده اند.
در دوره سلوکيان (330 – 250 ق.م) با وجود سلطه اسکندر و جانشينان او و رواج فرهنگ يوناني در بخش بزرگي از ايران،زنان به نسبت دوران هخامنشي پوشش ملي ايراني داشتند.در نقش برجسته اي در نمروداغ آسياي صغير،آنيتوکوس را در کنار همسرش که ملبس به پوشش و گونه اي سرانداز است مي توان مشاهده کرد(ذوالفقاري،1391ص6).
در دوره اشکانيان (250 ق.م – 226 م) با غلبه ي پارت ها (اشکانيان بر سلوکيان) و تشکيل حاکميت اشکاني مدتي نگذشت که ويژگي هاي اصيل فرهنگ ايران زمين آشکار شد و بر اساس شواهد مکشوفه باستان شناسي از شهرهاي تدمرد (پالميرا) و الخضرا( هاترا ) درسوريه که تحت تأثير ودر حوزه ي نفوذ فرهنگ ايران قرارداشته اند ، اکثر زنان ايراني دراين دوران ملبس به چادر بوده اند ، چنانچه بر ديوار نگاره هاي اين دو شهر زنان، چادري بر سر دارند. همچنين بر تنديس ها و پيکره هاي شاهزادگان دوره اشکاني نيز چادر مشاهده مي شود.
در دوره ساساني ( 0224 -625 م ) آرتوکرستن سن و ديگر خاور شناسان و ايران شناسان وجود چادر را درفرهنگ ايران دوره ساساني تأييد و نقل کرده اند ” چادر مورد استفاده عموم بانوان از هر جايگاه و پايگاه اجتماعي قرار مي گرفته، در فرهنگ واژگان پهلوي ساساني اين کلمه به صورت (chadar )به کار رفته و روي پاره اي از نقوش برجسته هاي زنان آن عهد پوشش چادر نمايان است. برنقوش برجسته وتنديس هاي ( آناهيتا ) ايزد بانوي آب ها ، پارچه اي شبيه سر انداز سر تاپاي وي را پوشانده است”
با طلوع خورشيد اسلام در فضاي سرزمين ايران، زن مسلمان ايراني، آزادي وآزادگي خود را در گرو اجراي پيام هاي الهي و دستورات نوراني قرآن تضمين شده يافت ، لذا باتوجه به نص



قیمت: تومان


پاسخ دهید