برنامه­ ریزی مدیریتی و بهینه­ سازی سیستم­های جمع­ آوری و دفع پسماند در مراکز درمانی

بسياري از كشور ها در حال حاضر مديريت پايدار پسماند را به عنوان يك اولويت در دستور كار خود قرار داده اند . مديريت پايدار پسماند خود بر پايه اصول پيشرفت پايدار است. اين اصول براي مديريت پسماند به نحوي است كه هيچ گونه خطري براي سلامت انسان و محيط زيست نداشته باشد و هيچ بار سنگيني را بر دوش آيندگان نگذاشته باشد و هيچ مواد غير قابل تجديد پذيري توليد نگردد. .يك روش متداول براي رسيدن به سيستم مديريت پايدار پسماند از طريق سلسله مراتب مديريت پسماند به شكل هرم ذیل مي باشد. در ابتدا اولویت اول کاهش تولید پسماند با بیشترین سطح پوششی نمودار، قرار دارد و پیشگیری از تولید پسماند در سطح جهان به شدت مورد توجه و اهمیت می باشد(Ministry of Environment and Energy, 2001)0

در اين هرم اولين گام براي كاهش اثرات زيست محيطي پسماند پيشگيري از توليد پسماند است. اين هرم نشان مي دهد كه بهترين راه حل براي كاهش مخاطرات زيست محيطي پسماند جلوگيري از توليد پسماند است. با اين حال جلوگيري از توليد پسماند هميشه امكان پذير نيست و ديگر راه حل ها مي بايست در نظر گرفته شود.این امر فقط با اصلاح الگوی مصرف مواد و تجهیزات و وسایل مورد نیز در بیمارستان میسر خواهد شد.بعد از کاهش تولید پسماندها، به ترتیب  باید به جداسازی و تفکیک و استفاده مجدد از پسماندها، بازیافت و انجام پیش تصفیه به منظور بی‌ خطر سازی و در نهایت دفع پسماند باقی‌ مانده پرداخت((Alyin and Kocasoy,2008.

لذا شرط تضمین موفقیت این برنامه، مراحل حمایت و مشارکت مدیران بیمارستان‌ها در برنامه مدیریت پسماند است و بدون خواست و حمایت آنها اجرای مراحل ذکر شده به موفقیت لازم نخواهد رسید.به کارگیری این گونه برنامه‌ ها از نظر حجمی حداقل بیش از ۲۰% از مقدار پسماند تولیدی و به تناسب هزینه‌های مدیریت پسماندها نیز کاسته شده و مجموعه این هزینه‌ها  در طول یک سال به صدها هزار دلار خواهد رسید.Dahamavarnm et al,1990))

مدیریت صحیح پسماندهای بیمارستانی از لحاظ زیست محیطی دارای اهمیت فراوان می باشد و چنانچه مديريت پسماندهاي بيمارستاني به درستي صورت نگيرد، علاوه بر تأثيرات سوء بهداشتي، بر فعاليت هاي اصلي بيمارستان تأثير گذارخواهد بود و براي محيط زيست نيز اثرات سوء در بر خواهد داشت. رهنمودهاي مديريت مواد زائد بيمارستاني نه تنها در به حداقل رساندن خطرات مطرح براي كارمندان در تمامي سطوح كمك مي كنند، بلكه خطرات بالقوه محيط زيست را نيز کاهش مي دهد .(Burd,2005) ‌

به طور کلی مديريت پسماندهاي بيمارستاني شامل به حداقل رساندن زائدات و بازيافت، ضدعفوني با استفاده از بخار، امواج كوتاه، حرارت، اشعه گاما، ضدعفوني با استفاده از مواد شيميايي، سوزاندن، خنثي سازي، دفن بهداشتي و دفع در شبكه فاضلاب شهري می باشند(Abedi  and Vaezzade, 2002)).

یکی از ارکان مهم در امر مدیریت پسماند هاي بیمارستانی ایجاد پیوستگی و ارتباط مناسب بین عناصر موثر تشکیل دهنده ي سیستم در مراکز درمانی می باشد. آموزش ادواري کارکنان به منظور روزآمد کردن دانش آن­ها ، جمع آوري و دفع زائدات، بهبود فرآیند ها ،جایگزینی وسایل و مواد،آماده کردن تجهیزات فنی و ایمنی براي کارگران بخش خدمات و بخش اعظم پیوستگی و ارتباط درونی بیمارستانی را تشکیل می دهد. سیستم خدماتی بهداشتی و درمانی براي تامین حفظ و ارتقا سلامت و اعاده­ي آن هنگام بیماري افراد جامعه سازماندهی شده است. بیمارستان­ها که بخش اعظم سیستم درمانی را تشکیل می­دهند، لازم است الگوي نظافت و سمبل پاکیزگی و بهداشت باشند. به منظور تامین هدف­هاي اساسی و بنیادي بیمارستان و ایجاد محیطی سالم و ارتقا بهداشت بیمارستان الزامی است. بالابردن سطح بهداشت بیمارستان از جنبه­هاي انسانی ، اقتصادي و بهداشتی حائز اهمیت است(Prakriti, 2007) .

درﺣﺎلﺣﺎﺿﺮ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎیﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﯽ ﺑﻪ دو روش اﺻﻠﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﯽﺷﻮد:

1 – اﺳﺘﻔﺎده ازﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎیﺿﺪﻋﻔﻮﻧﯽﮐﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎ از اﺗﻮﮐﻼو اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺷﻮد.

2 – اﺳﺘﻔﺎده از زﺑﺎﻟﻪ ﺳﻮز

اﻟﺒﺘﻪروشﻫﺎی دﯾﮕﺮﻫﻤﭽﻮن ﭘﺎﮐﺴﺎزی ﺷﯿﻤﯿﺎﺋﯽ،ﻣﯿﮑﺮووﯾﻮ و غیره ﻧﯿﺰ ﮐﺎرﺑﺮدﻫﺎﯾﯽ در ﺑﺮﺧﯽ ﮐﺸﻮرﻫﺎ دارد اﻣﺎ روشﻫﺎی اﺻﻠﯽ ﻫﻤﺎن اﺗﻮﮐﻼو و زﺑﺎﻟﻪﺳﻮز ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. درﮐﺸﻮرﻫﺎی اروﭘﺎﯾﯽ روش اﺻﻠﯽ اﻣﺤﺎی ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﯽ، اﺳﺘﻔﺎده زﺑﺎﻟﻪﺳﻮز ﻣﺮﮐﺰی اﺳﺖ. ﺑﺮای ﻣﺜﺎل درﮐﺸﻮر ﺳﻮﺋﯿﺲ، ﺑﻪﮔﺰارش ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺤﯿﻂزﯾﺴﺖ اﯾﻦ ﮐﺸﻮر، ﻫﻤﻪ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﺳﻮزاﻧﺪن ﮐﻪ ﺑﺎزﯾﺎﻓﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ در ﯾﮑﯽ از 28 زﺑﺎﻟﻪﺳﻮز ﺷﻬﺮی اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ﺳﻮزاﻧﺪه ﺷﻮﻧﺪ. در ﻧﺮوژ ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎی ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﯽ ﺳﻮزاﻧﺪه ﺷﺪه و ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﮐﺸﻮرﺳﻮﺋﯿﺲ ازآن اﻧﺮژی ﺑﺮق ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد و آﻣﺎر ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﺎﻻﻧﻪ اﯾﻦ ﺗﻮﻟﯿﺪ اﻧﺮژی اﺳﺖ. .(Akter, 2000.)

 

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

بررسی پسماندهای بیمارستانی (موردمطالعه : بیمارستان شهدای تجریش تهران)

برای دانلود متن کامل پایان نامه ها اینجا کلیک کنید